"Boompje verwisselen"

Zoals vorige week al gemeld, moest er helaas een seringenboom - ook wel bessieboom genoemd - verwijderd worden om ons rioleringstelsel weer vrij van ingegroeide boomwortels te krijgen. De boom moest letterlijk "met wortel en tak uitgeroeid worden." Deze uitdrukking blijkt van Bijbelse oorsprong te zijn. Meermalen wordt in het Boek der Boeken een zondaar of een goddeloze voorgesteld onder het beeld van een boom waarvan de wortels uitgeroeid en de takken afgehouwen zullen worden. De zondaar was in ons geval de boom zelf die met wortel en tak verdwijnen moest en dat kwam het bedrijf Cape Tree Services uit Barrydale vrijdag doen. 

De twee werkers hadden slechts een paar uur nodig om de boom te verwijderen, in hanteerbare stukken te zagen en het ondergrondse deel van stam en wortels te vermalen tot compost. 

Aan mij toen de taak om er weer een stukje tuin van te maken compleet met een nieuwe jonge boom. Het is altijd jammer om een boom te moeten verwijderen, ook al is deze soort niet inheems  in Zuid-Afrika. Maar nood breekt wet en door het planten van  een nieuw boompje voel ik me iets minder schuldig. Onze tuinman heeft van de restanten van de "Syringa Tree" kachelhout gemaakt, waar we weer enige tijd ons kacheltje mee kunnen stoken. 

Johan Cruyff zei het jaren geleden al: "Elk nadeel heb z'n voordeel." Er wordt wel gezegd, dat het kind in de mens blijft voortleven. Vroeger speelden we als kind het spelletje Boompje verwisselen. Ik heb dat nu op iets minder jonge leeftijd weer gedaan ! 

Reeds meer dan 20 jaar zijn mijnwerkers illegaal bezig om goud te delven uit verlaten goudmijnen. Grote mijnbedrijven openden nieuwe, meer winstgevende mijnen en mechaniseerden de ontginning. Daardoor daalde het aantal banen van 109.000 in 2008 tot maar 95.000 in 2019. De verlaten schachten trokken een steeds maar groeiend aantal illegale mijnwerkers. Ze worden zama-zamas genoemd en komen uit omringende landen als Mozambique, Lesotho en Zimbabwe De verlaten mijnen zijn verboden terrein, maar de politie greep nooit in. Eerst moesten er 8 vrouwen door meerdere mannen meerdere keren verkracht worden, voordat de politie in actie kwam en in één actie meer dan 100 illegale mijnwerkers arresteerde. 

Het probleem van de illegale delving zal hiermee niet opgelost zijn, want de zama-zamas zitten onderaan de criminele keten met georganiseerde bendes, goudhandelaren en juweliers aan de top. De verkrachtingen door de illegalen zijn olie op het vuur van een snel groeiende mensenmassa, die de illegalen beschuldigen van geweldsmisdrijven, zorgen voor onveiligheid en het veroorzaken van werkeloosheid onder de normale bevolking.  Geweldsmisdrijven, zoals moorden, aanslagen en verkrachtingen, zijn nóg talrijker in mijnstreken dan elders in Zuid-Afrika. Met 55 doden per 100.000 inwoners had het land in 2019 een oneervolle plaats onder de 15 meest gewelddadige plaatsen ter wereld.  

Afrikaans woordenboek:

'n suurmuil  =  een chagrijnig persoon

" Terug in de tijd"

Na de vorige week nogal teleurstellend verlopen "walvisjacht", brachten we later die dag een bezoek aan een heel speciale zaak "Romantiques" genaamd. Het is moeilijk te bepalen of het meer een museum dan een winkel is, maar interessant is die bezigheid wél. 

Alleen al het aanzien van de voorgevel met de oude Volkswagen Kever geparkeerd op het dak, is meer dan opvallend. En na binnenkomst is de aanblik zo overweldigend dat je niet weet waar het eerst te kijken. Antiek en memorabilia plafond-hoog uitgestald: zilverwerk, porselein, glas- en aardewerk, kleding speelgoed, treinen, klassieke autootjes, camera's, legerattributen, keukenapparatuur uit grootmoederstijd. Voor mensen van onze leeftijd heel veel herkenbaars uit de tijd toen we nog jong waren.  En dan te weten hoe het allemaal begonnen is:

Een heel jong meisje begon allerlei spulletjes te verzamelen op haar kamer, maar die was in een ommezien te klein en toen kreeg zij  uitstalruimte in een hoek van de winkel  van een kennis. 

Na niet al te lange tijd moest er alweer gezocht worden naar meer ruimte en die werd gevonden door in 2006 de hele winkel maar over te nemen. Het concept van kijken (museum) en (ver)kopen (winkel) bleef dermate succesvol dat in 2011 wederom verhuisd moest worden naar het huidige pand, een oud voormalig schoolgebouw. Er kwam toen ook nog een ouderwetse bioscoop met een filmtoestel met van die grote filmwielen en elke zaterdagmiddag worden daar oude films gedraaid. Wij hebben er een half uur rondgelopen, maar lang niet alles kunnen bekijken. Zo kreeg onze dag in Hermanus toch nog een plezierig einde. Als een volgende keer de walvissen weer "niet thuis" geven, weten we wat we dan kunnen gaan doen !

Ik ga nog een keer terug in de tijd. Ons huis is gebouwd in 1940 en waarschijnlijk stamt het rioolstelsel nog uit die tijd. Op de putdeksels staat de naam van het bedrijf dat destijds de gietijzeren deksels geleverd heeft. Sam Newman Limited startte de productie van gietijzeren materialen in 1935. 

Het stelsel bij ons is met zeven putten ingewikkeld en in minder goede staat. Regelmatig zit er wel ergens een flinke verstopping die  veroorzaakt wordt door de wortels van grote bomen. Maandag zijn drie werkers de hele dag bezig geweest om de doorstroming weer in orde te maken. 

Een vies en vooral stinkend werk. Het gezegde luidt niet voor niets: "Wie het onderste uit de put wil hebben, krijgt stank voor dank." Eén boom veroorzaakt zoveel overlast met zijn wortels dat de boom helemaal zal moeten verdwijnen met wortel en al. Dat gaat binnenkort gebeuren. In 2016 heb ik gefascineerd gekeken hoe de werkers van Lucas Thatchers ons rieten dak van volledig nieuw riet voorzagen. Ik was dermate onder de indruk van hun vakmanschap, dat ik destijds verklaarde in een volgend leven ook rietdekker te willen worden. Sinds maandag weet ik in ieder geval zeker, dat ik in een volgend leven beslist geen putjesschepper zal worden !

Tenslotte:

Ook al zitten we ver van Nederland verwijderd, toch proberen we enigszins op de hoogte te blijven van de gang van zaken in de verte. Elke dag volgen we via de BVN-zender het Nederlandse journaal dat om 18.00 uur wordt uitgezonden. Het is maar een uitzending van 10 minuten en dus komen er maar weinig items aan de orde. Dan maar even kijken op de nieuws-site NU.nl. Ik kijk uitsluitend naar de hoofdpunten en sport. In welke BN'rs er een baby gekregen hebben of wie er nu weer gescheiden is, stel ik geen belang. Maar soms valt mijn oog op een bericht waar ik toch graag meer van wil weten. Zo'n bericht zag ik een paar dagen geleden. "De Fietsenbeurs gaat niet door wegens een gebrek aan fietsen." De oorlog in Oekraïne wordt als een reden genoemd en door de Covid-pandemie zijn veel meer mensen gaan fietsen. De fors gestegen brandstofprijzen zullen ook wel een rol spelen en door het wereldwijde tekort aan computer-chips zullen van computers voorziene elektrische fietsen ook wel voor leveringsproblemen zorgen. Zulke problemen kende Piet Pelle op zijn Gazelle lang geleden niet !

Afrikaans woordenboek:

Oor die puthaak trou  =  onwettig als man en vrouw samenleven

"Het is geen vetpot"

In Die Burger stond woensdag een financieel bericht over de gemiddelde inkomsten van huiswerkers. Dit zijn met name de tuinlui en de huishulpen. De overheid heeft bepaald, dat het basis-minimumloon 3710 Rand (218 euro) per maand behoort te zijn. Maar 60 % van die werkers heeft maandelijks minder dan R. 3000 (174 euro) en gemiddeld moeten daar vier personen van leven. Niet genoeg om van te leven. Het geld wordt als volgt besteed: huur R.1105. voeding R. 1043 en vervoer R. 531. Daarnaast heeft 60 % van hen ook nog een uitstaande schuld van gemiddeld R. 3500. Slechts een schamele 2 % kan een ziektekostenverzekering betalen, maar 50 % heeft wel een begrafenispolis. In Zuid-Afrika zijn uitvaarten in verhouding erg duur. Mensen spenderen er totaal zelfs één of twee jaarinkomens aan. Een uitvaart wordt hier beschouwd als het grootste feest van hun geëindigd leven. In Nederland en veel andere landen is dat het huwelijksfeest !

Deze fraaie foto van een walvis zwemmend in Zuid-Afrikaanse wateren kregen we toegestuurd van een Nederlandse kennis. Die wilden wij ook graag zien. Wij gaan zo ongeveer wel elk jaar een keer richting Hermanus om deze bijzondere dieren te zien. Met name rond deze tijd, want nu zijn er baby-walvissen geboren. Dinsdag ondernamen we vol verwachting de 2 uur durende trip naar het kustdorp. De eerste plek waar we keken, leverde - zoals bijna alle keren - helemaal niets op. 

Dan eerst maar even lunchen en daarna zochten we een andere plek op waar er héél in de verte een paar bleken te zwemmen, maar de afstand was zo groot, dat er slechts een zwart puntje te zien was en een enkel fonteintje. De teleurstelling was natuurlijk groot. Om niet helemaal teleurgesteld de terugreis te aanvaarden, bezochten we een heel bijzondere winkel die eigenlijk meer een museum was met spullen uit vroeger tijden. Heel veel uitgestald materiaal was herkenbaar voor ons uit onze jeugdjaren. Volgende week wat meer over deze winkel. 

Wat het walvissen spotten betreft, was de dag natuurlijk teleurstellend, maar wellicht gaan we over enige tijd nog eens die kant op en hebben we dan meer succes. Iets, wat we al heel wat jaren hopen, maar wat in de elf jaren dat we in Zuid-Afrika wonen nog nooit echt goed gelukt is !

Tenslotte:

Met al die berichten in de weblog over wandeltochten, motorritten, dagjes uit en bezoeken aan shopping-malls zou wellicht de indruk gewekt kunnen worden, dat wij een luxe en lui leventje leiden. En dat is ook zo. Mijn AOW en pensioen komen steeds mooi op tijd binnen en de zon schijnt hier bijna elke dag. Maar schijn bedriegt toch ook wel een beetje, want ook hier moet regelmatig gewerkt worden. We zijn de eigenaars van een mooi, maar wel een oud, onderhoudsgevoelig huis. En verder hebben we een grote bewerkelijke tuin en een zwembad dat ook bijna dagelijks onderhoud vraagt. 

Vooral ook de jaarlijks steeds weer terugkerende schilderwerkzaamheden.  De jaarlijks rondgang met de emmer muurverf zit er weer bijna op. Nu wachten nog een flink aantal houten deuren en raamkozijnen. Ik moet vaart maken met mijn schilderwerk, want de zomer nadert en met temperaturen van dertig graden en meer kan er niet geschilderd worden. Toch voelen we ons bevoorrechte mensen en klagen niet (vaak). We genieten nog steeds van ons leven hier in Zuid-Afrika !

Afrikaans woordenboek:

 oumensgeld  =  AOW

"Scherven brengen kunst"

Via een plaatselijke Whats'app groep werd Sanja geattendeerd op een workshop glastechniek. Dat leek haar wel interessant en dus meldde zij zich aan. Met absoluut geen ervaring met welke vorm van werken met glas was het een verrassing wat haar te wachten stond. Samen met nog 6 andere geïnteresseerden ging zij zaterdag aan de slag. Het bleek te gaan om glasmozaïek. In tegenstelling tot de glas-in-lood techniek waarbij stukken glas met loodstrips bijeen gehouden worden, worden bij  glasmozaïek stukjes glas geknipt of gebroken en op een harde ondergrond gelijmd, waarna de voegen met voegspecie opgevuld worden. Het bleek een arbeidsintensieve bezigheid te zijn waarbij ook nog voorzichtig gewerkt moest worden, want glas blijft een gevaarlijk goedje. 

Nu wordt nog duidelijker wat een moeilijk werk het is om grote gebrandschilderde en glas-in-lood ramen te vervaardigen. Zonder ervaring kon in drie uur natuurlijk geen topresultaat verwacht worden en bij Sanja's werkstuk heb je wel enige fantasie nodig om er een vogel in te herkennen. Maar daar wordt niet om getreurd. Noem het maar een non-figuratieve papegaai. Soms sneuvelt er bij ons wel eens wat glaswerk en die scherven verdwijnen in de toekomst niet meer in de vuilnisbak, want we hebben in ons huis een paar ramen met wat barstjes. Die ramen kunnen dan vervangen worden door glaskunstwerken vervaardigd door de vrouw des huizes. De basiskennis is nu in ieder geval aanwezig. Al met al was het een interessante en inspannende bezigheid waarmee de regenachtige, koude winterochtend heel goed gevuld was !

Zondagochtend stond ik om 09.00 uur al klaar bij het toegangshek naar Kanonkop. Samen met enkele andere leden van de Mountain Meander wandelgroep ging ik de nieuw ingerichte Kanonkop-trail lopen.  Enkele actievelingen zijn een tweetal maanden bezig geweest om de overwoekerde paden vrij te maken van struiken en in de weg liggende grote stenen. Vanaf het hek gaat de route eerst naar het kanon om vandaar nogal steil de bergen op te gaan. 

Aangekomen op de top van de tweede berg volgt men het steil dalend en lastige pad in de richting van Avalon Springs. Daar eindigt momenteel de route, omdat welig tierend riet en de hoge waterstand de doorgang door de rivier voorlopig nog onmogelijk maken. Als over een paar maanden het waterpeil gedaald is, kan via de rivier terug gelopen worden naar het dorp. Dat ga ik te zijner tijd beslist doen, maar zondag eindigde onze tocht boven op de tweede bergtop, waar we pauzeerden en koffie dronken om daarna het zelfde pad terug te lopen. 

In totaal was het 6 kilometer die we in precies twee uur zuivere looptijd volbracht hadden. Na mijn knieoperatie was deze tocht de eerste waar ik - naast lopen - ook behoorlijk moest hiken. De knie hield zich gelukkig goed en dat geeft vertrouwen om in de komende tijd nog vaker lange en vooral uitdagende tochten te lopen !

Tenslotte:

Het verhaal van de Kanonkop heuvel in Montagu begint in de vroege 1820's toen boer Abraham Verreyne naar Pietersfontein kwam om daar bijen te gaan houden. Hij bracht een 8 ponder kanon mee, maar heeft daar slechts één keer mee geschoten om een dief weg te jagen. In later jaren werd het kanon naar een heuvel boven Montagu verhuisd en werd uitsluitend afgevuurd bij speciale gelegenheden. Toen de NG-kerk officieel in gebruik genomen werd, ging het schot te vroeg af  waardoor de ladende man geraakt werd en beide armen verloor. 

Boze boeren gooiden daarop het kanon van de heuvel af. In 1877 was de nieuwe weg door de Cogmanskloof gereed en probeerde men het kanon te gebruiken, maar het barstte uit elkaar vanwege roest. In 1988 hoorde de burgemeester van Montagu van een gezonken kanon voor de kust van Simon's Town. Toestemming werd verkregen om het te bergen en naar Montagu te vervoeren. Een dikke laag van roest, zout en mosselen moest eerst verwijderd worden en daarna kon het op Kanonkop geplaatst worden, waar het monument nu waakt over de vallei !

Afrikaans woordenboek:

kort vir lank  =  binnenkort

 

"Hondenvoer"

Eén dag in de week hebben we Lena, de interieurverzorgster in ons huis. Zij heeft het - net als de meeste mensen in Ashbury - niet breed en daarom geeft Sanja haar regelmatig - naast het verdiende geld - nog iets extra's. Soms is dat kleding, een bakje eten of wat fruit. Twee weken geleden gaf Sanja haar twee bijzondere broodjes mee. Ze had zo gauw niets om het lekkers in te pakken en deed de broodjes in een plastic zakje waar hondenkoekjes ingezeten hadden. (Wel eerst uitgewassen). Bij thuiskomst zag Lena de hondenafbeelding op de verpakking en dacht dat de inhoud eten voor haar hond was. Die had niet veel moeite met het presentje en smulde van het voor Lena bedoelde lekkers. Toen zij de week daarna weer bij ons was, vroeg Sanja of het gesmaakt had, waarop Lena antwoordde dat zij dacht dat het hondenvoer was en dat de hond het met veel smaak opgegeten had.

Ik heb enige jaren geleden toen Sanja in Nederland was een vergelijkbaar probleem gehad. Elke dag haalde ik een bakje ingevroren eten uit de diepvries. Die bakjes (met left-overs) stonden in de onderste diepvrieslade samen met de bakjes hondenvoer. Of de honden toen mijn eten gehad hebben en ik het hondenvoer, is nooit duidelijk geworden. Maar de honden hebben niet geklaagd en zijn niet ziek geworden. Ik trouwens ook niet !

Vorige week donderdag zijn we naar Kaapstad geweest. Ik werd netjes afgeleverd bij de Triumph-dealer om mijn nieuwe Triumph Scrambler in ontvangst te nemen en Sanja en vriendin Yvonne brachten de dag verder door met een bezoek aan het tuincentrum "Cape Garden Nursery". 

Een enorm gesorteerd bedrijf met natuurlijk elke denkbare bloem of plant, maar ook met een massa tuingereedschap en nogal wat bijzonder originele accessoires voor in de tuin en / of huis. Lunchen kon daar ook en tegen de avond en met een auto volgeladen (gelukkig is er maar weinig bagageruimte in onze Toyota) kwamen de dames weer terug in Montagu. Het is maar goed dat dit tuincentrum nogal ver van ons huis ligt, want anders gingen zij nog veel vaker op pad naar dit tuinparadijs !

Township bewoners van Saulsville in Pretoria vonden een manier om hun omgeving op te ruimen en tegelijk de inwoners van voedsel te voorzien. Een groep van 70 werkeloze inwoners  sloeg de handen ineen en startte het Soulbent-project, een non-profit organisatie die zich bezig houdt met het veranderden van vuilnishopen in groenten-tuinen waardoor families en de gemeenschap een opgeruimde leefomgeving en gezond voedsel krijgen. De initiatiefnemer Mashudu Makhando legt uit, dat het hun bedoeling is om vuilnis op te ruimen en de rivier en de oevers te ontdoen van plastic en giftig afval. 

Veel mensen verloren hun baan als gevolg van Covid en onze groenten geven voedselzekerheid. We telen er al spinazie, aardappelen, tomaten, uien en rode bieten. Onze rivieroevers zijn schoon en mensen die voorheen zelf ook overal maar vuilnis lieten slingeren ruimen dat nu voortaan op. Op Mandela-dag (maandag18 juli) wordt iedereen gevraagd om iets voor de gemeenschap te doen en hier waren 90 vrijwilligers die 676 vuilniszakken vulden met rommel. Naast het opruimwerk geeft de organisatie ook voorlichting om mensen bewust te maken van de impact van vervuiling op het milieu. Dit mooie project krijgt al navolging in  Atteridgeville, Lotus en andere townships. Hopelijk zijn deze projecten niet van korte duur !

Afrikaans woordenboek:

soos 'n ou vrou se dans  =  van korte duur

"Nummer 22"

Vanaf mijn 19e jaar rijd ik al motor. In 1967 had ik verkering met Kitty en haar vader reed elke werkdag met een zware Engelse BSA van Geldrop naar Philips in Eindhoven. Het zien en vooral ook het horen van die imponerende motor heeft iets aangericht bij mij. Vanaf dat moment moest er bij mij ook een motor komen. Het motorrijbewijs halen was een fluitje van een cent en in 1968 werd mijn Zündapp bromfiets  verkocht en kwam er een bijna nieuwe 250 cc Yamaha in onze garage. De liefde met Kitty ging voorbij, maar de liefde voor de motor is in 54 jaar tijd nooit verdwenen. In al die jaren reed ik op 4 Yamaha's, 2 Honda's, 7 Kawasaki's, 3 BMW's, 2 CZ's, 1 Ossa en 2 Triumphs. 

Totaal dus 21 motoren, maar daar is het niet bij gebleven, want op 14 juli - vandaag dus - ga ik in Kaapstad nummer 22 ophalen. Weer een Triumph. Omdat onze motorgroep veel op "grondpaaie" rijdt, moest het weer een " adventure-bike" worden. Geschikt voor zowel asfaltwegen als onverharde wegen. Daarom koos ik voor een Triumph Scrambler 1200 XE.

Of het mijn laatste aankoop is, durf ik niet te beloven. Gemiddeld wisselde ik ongeveer elke twee en een half jaar van motor. Als ik deze nieuwe ook zo lang houd, ben ik 76 en zal nog moeten blijken of ik dan nog in staat ben om (veilig) motor te rijden. 

Mocht dat niet meer lukken, dan weet ik nu al wat dan mijn motor nummer 23 gaat worden.

Vóórdat de nieuwe aanwinst daadwerkelijk in mijn bezit was, liet ik Sanja een afbeelding van de Triumph zien. Ik sprak van een fraaie kobaltblauwe motor, maar zij was het daar niet mee eens en noemde het smurfenblauw. Volgens mij klopt dat helemaal niet, maar met Sanja's uitspraak was er wel gelijk een naam voor mijn motor gevonden. Die zal nu als SMURF door het leven moeten gaan !

 

De problemen bij het energiebedrijf Eskom zijn al groot lijken, maar kunnen nog flink groter worden. Er dreigen problemen bij de Koeberg kerncentrale, die een onderdeel van Eskom is. Een aanzienlijk deel van de hoog opgeleide personeelsleden verlaat het bedrijf. Alleen al in 2021 en 2022 verlieten een geschatte 250 tot 300 gekwalificeerde werkers en managers het bedrijf. De kerncentrale werd in 1976 gebouwd en kon in 1984 in gebruik genomen worden. De centrale was een modelbedrijf, dat behoorde bij de beste centrales ter  wereld en  werd als toonaangevend beschouwd. Maar nú niet meer. Na 30 jaar moest er in 2016 groot-onderhoud gepleegd worden, maar in 2018 was er nog nauwelijks iets gebeurd. Het Institute of Nuclear Power Operations (INPO), bekijkt sindsdien de voortgang met argusogen. 

Er moeten 6 nieuwe stoomgeneratoren geplaatst worden, maar de bouwwerken daarvoor zijn nog steeds niet klaar. Franse ingenieurs wilden volgens contract in 2018 aan de slag, maar konden niets uitrichten en vertrokken onverrichterzake weer naar huis. De rekening van meer dan een miljard Rand moet nog betaald worden. In 2024 eindigt de licentie en als er niet heel snel gehandeld gaat worden, wordt het stroomtekort van Eskom nog veel groter. 

Hiermee zijn nog niet alle problemen voor Eskom aan de orde geweest. De meeste centrales worden gestookt met steenkool en Medupi, de nieuwste centrale, levert ook fikse problemen op. De bouw - met een verwachte kostprijs van 4 miljard Rand - startte in 2007 en moest in 2015 klaar zijn. Dat werd 2020 en toen had de bouw 9 miljard Rand gekost. Bij het proefdraaien in 2020 ging er iets goed fout en brak er brand uit. Het herstel kostte nog eens 2,5 miljard Rand. Het is nu 2022 en de kolencentrale is nog steeds niet volledig in bedrijf. Terwijl de hele wereld stopt met het gebruiken van steenkool als brandstof, wil de ANC-regering nog 5 (VIJF) nieuwe steenkolenmijnen gaan exploiteren. Solar- en windenergie is voor de minister van Energie nog steeds geen serieuze optie en zolang er zó gedacht wordt, zal er in Zuid-Afrika een tekort aan energie blijven. "Waar geen wil is, is geen weg !"

Afrikaans woordenboek:

'n dorpsjapie  = een dom persoon

" Ik zie het duister in "

Het elektriciteits-bedrijf Eskom zit weer eens in de problemen. Nieuw is het niet, want al jaren is dat zo. Het staatsbedrijf krijgt de rekening gepresenteerd van het achterwege blijven van onderhoudswerk aan de centrales. Die zijn vooral in de jaren '70 en '80 van de vorige eeuw gebouwd, maar onderhoud werd de laatste 25 jaar nauwelijks uitgevoerd. Het door de Staat beschikbaar gestelde geld verdween "op raadselachtige wijze". In 1994 kwam de Omwenteling en werd de ANC regeringspartij. Het blanke personeel werd ontslagen of vertrok eigener beweging. Nieuwe, zwarte arbeidskrachten, inclusief de managers werden aangesteld en gingen aan de slag zonder vakkennis en ervaring. Jaar na jaar  eisten de vakbonden onrealistische en onbetaalbare loonsverhogingen van 15 % of meer. Eskom kreeg van de ANC-regering de opdracht tot in de verste uithoeken van het grote land elektriciteit  te leveren. Veel afnemers kunnen of willen niet betalen, waardoor de gemeenten veel te weinig inkomsten hebben en de rekeningen van Eskom niet of slechts gedeeltelijk betaald worden. Op allerlei plaatsen - met name in de townships - worden illegale verbindingen tot stand gebracht en daar wordt natuurlijk niet voor betaald. Eskom zit zo met een verlies

van tientallen miljarden Randen die niet binnen komen. Tot de dag van vandaag worden de centrales gestookt met steenkool waarvoor steeds dieper gegraven moet worden. Bedrijven, die herstel- en onderhoudswerk moeten doen, berokkenen bewust schade, waardoor men meer werkopdrachten krijgt. Ook "verdwijnen kilometers koperen leidingen spoorloos". Dat zijn een aantal redenen waarom het maar niet lukt om voldoende elektriciteit te produceren. De Minister van Energie weigert om over te gaan op solar- en windenergie terwijl het land 300 dagen zonneschijn heeft.  

Sinds drie weken zitten we door de tekorten met loadshedding. Op wisselende tijden is er dagelijks gedurende twee uur en een kwartier geen stroom. Er zijn 8 fases. Fase 1 betekent wel eens één keer geen stroom. Fase 8 betekent misschien wel helemaal geen stroom meer. Vorige week zaten we in fase 6 en hadden drie keer per dag geen elektriciteit. Wij zitten nu in fase 4 met twee keer een onderbreking van in totaal 5 uur per dag. Voor ons, gewone mensen, is het lastig, maar voor bedrijven, winkels en restaurants dreigt het rampzalig te worden. Er staan meerdere binnenlandse en buitenlandse bedrijven klaar om energie te leveren, maar daar wil de minister geen gebruik van maken. Kenners verwachten dat er nog jarenlang tekorten zijn en we dus loadshedding periodes hebben. Dus zien we het nog lange tijd duister in !

Sanja en vriendin Yvonne hebben de smaak van "een dagje uit" goed te pakken en de plaatsen die ze bezoeken, liggen ook steeds verder van Montagu verwijderd. Donderdag viel de keuze op Greyton, een klein dorp waar nogal veel mensen met artistieke aspiraties wonen. Er zijn daarom ook nogal wat winkeltjes met allerlei kunst-, handwerk- en huisvlijtproducten. 

De rit van 120 kilometer naar het dorp was voor de dames geen probleem en zelfs een tamelijk uitdagend grondpad vormde voor hen geen beletsel. Ze waren bang, dat vanwege de pandemie veel winkeltjes het loodje gelegd zouden hebben, maar dat viel mee. Er bleek nog genoeg fraais te bewonderen en zo werd het voor hen een prima dagje uit.  Ik ben benieuwd waar de rit de volgende keer naartoe gaat !

Tenslotte:

Mijn plan om in 2020 de Hadrian's Wall langeafstands-wandeling in Noord-Engeland te gaan lopen,  kon vanwege de pandemie niet doorgaan. Daarna kwamen er operaties aan mijn knie en prostaat. Kortom: Geen Hadrian's Wall-tocht voor mij. Nu de meeste van al die belemmeringen opgelost zijn, begint er - wat het wandelen betreft - wel weer wat te kriebelen en moet mijn conditie weer op peil gebracht worden. 

De vaste vrijdag-wandelingen gaan niet veel verder dan 5 kilometer. Te weinig om lange, uitdagende tochten te gaan ondernemen. Daarom is er het voornemen om wekelijks één langere tocht van tenminste 8 maar liever nog meer kilometers te gaan ondernemen. Dinsdag ben ik daarmee begonnen en heb ik de fraaie Klaasvoogds-route gelopen. Die is 10 kilometer en dat ging zonder problemen. Sanja en haar vriendin Yvonne hebben tijdens mijn wandeling geshopt in Robertson en daarna hebben we gedrieën geluncht bij The Four Cousins. Nu nog een plan maken voor volgende week !

Afrikaans woordenboek:

Dis nou pront Hollands  =  dit is de zuivere waarheid