" Titus Brandsma "

In Nederland was er grote aandacht voor de heiligverklaring van Titus Brandsma. Hij werd pater en trad op 17 jarige leeftijd in in een Karmelietenklooster. Later werd hij ook hoogleraar en publicist. Sterk maatschappelijk betrokken was hij bij de Katholieke Kerk, het onderwijs en de journalistiek. In het verleden - met name in het Katholieke zuiden - kregen scholen, ziekenhuizen, bejaardenoorden namen van heiligen. Op 45 plaatsen (kerken, scholen, straten) in Nederland kwam zijn naam. 

In Nijmegen staat de Titus Brandsme Gedachteniskerk. Hij verzette zich tegen de Nationaal Socialistische inmenging in de pers. Toen in 1941 de NSB  advertenties wilde plaatsen in kranten reageerde Titus Brandsma hierop en riep op om dat te weigeren. Daarop werd hij gearresteerd en via de gevangenissen in Scheveningen, Amersfoort en Kleve afgevoerd naar Dachau en stierf daar verzwakt door de barre omstandigheden via een dodelijke injectie op 26 juli 1942. Zijn heldhaftige houding in de gevangenissen speelde ook een rol in de heiligverklaring. Door de pers werd hij gezien als voorvechter van de persvrijheid en werd benoemd tot beschermheilige van de journalistiek. Nederlandse en buitenlandse journalisten stuurden een brief naar Paus Franciscus met een verzoek tot heiligverklaring. Op 15 mei voldeed de Paus aan het verzoek. Vroeger kon iemand heilig verklaard worden wanneer hij of zij "een wonder" gedaan had. Over de echtheid daarvan zijn altijd twijfels geweest. Tegenwoordig kunnen personen die "voorbeeldig leven"  heilig verklaard worden. 

Voor mij persoonlijk is de naam Titus Brandsma vooral verbonden aan de Helmondse lagere school waar ik van 1972 tot 1990 als onderwijzer mijn loopbaan begon. Door een fusie verdween jammer genoeg de naam Titus Brandsmaschool en werd dat basisschool De Roek. Tegenwoordig vernoemt men scholen zelden of nooit meer naar heiligen ! 

De winterschilder staat voor de (garage) deur. Ons groot, oud huis zorgt elk jaar voor nogal wat schilderwerk. Dat werk dient hier in de herfst-winterperiode te gebeuren, want de zomermaanden met temperaturen tot wel 40 graden maken schilderen onmogelijk. Al het werk doe ik zelf ook al ben ik geen echte vakman. Een plaatselijke "verver" inhuren kost hier geen vermogen, maar de kwaliteit van hun werk is op z'n zachtst gezegd héél matig. Schuurpapier "kennen ze niet" en naast het houtwerk krijgen ook delen van de ruiten meestal een verfbeurt. De wintermaanden hier zijn eind mei-juni-juli en temperaturen onder nul komen hier zelden voor. Het moet lukken om in deze periode al het buitenwerk gedaan te krijgen en dan is het volgend jaar de binnenkant aan de beurt !

Tenslotte:

Het artikeltje over Lana Burger, het meisje dat eigen woordjes bedenkt, leidde bij mijn schoonmoeder tot herinneringen van zo'n 60 jaar geleden. Kleuter Sanja bleek ook meerdere bijzondere woorden bedacht te hebben: Een lepeltje werd een "leppimetje". De zin "Lees je Bijbel, bidt elke dag" veranderde zij in "Liesje Bijbel bidt elke dag". Te kleine schoenen werd "hoene au" en Saja poenie" betekende: Sanja hoeft niet !

Afrikaans woordenboek:

Uit die verf wees  =  volmaakt zijn

"Koudsérig"

De vakantietrip van Sanja en Hanneke zit er al weer op. Ze kunnen met tevredenheid terug zien op de bezienswaardigheden. Allereerst was daar het verblijf in Oudtshoorn en omgeving met een bezoek aan een struisvogelfarm. Normaliter zie je daar ontelbare beesten, maar helaas voor de gasten was het nu slachttijd en dan verandert een flink deel van deze bijzondere langpoters in struisvogelbiefstukken. 

Verder was er een interessant kijkje onder de grond bij de Cango Caves druipsteengrotten. Het Addo Elephant Park is ook altijd een succes met ook nu weer een formidabel aantal olifanten, maar ook redelijk wat ander wild. 

Knysna viel enigszins tegen. Door Covid bleken tientallen shops (voor goed?) gesloten te zijn als gevolg van de al twee jaar wegblijvende toeristen. Ook de zaterdagmarkt in Sedgefield bleek vanwege de pandemie kleiner dan bij eerdere gelegenheden. De zon scheen bijna alle dagen, dus klachten over het weer waren er niet. Al met al was het voor de dames toch wel een plezierige en ontspannende periode. 

Hanneke is met meer dan volle koffers en een hoofd vol herinneringen al weer naar huis, maar komt naar eigen zeggen beslist nog terug naar Zuid-Afrika !

Montagu heeft al meerdere keren de titel van mooiste dorp van de West-Kaap gewonnen, maar er komen helaas ook steeds meer plekken waar je geen prijs mee wint. Op heel wat plaatsen treffen we tijdens onze wandelactiviteiten huisvuil aan. Achter gelaten na een picknick of zomaar weggegooid langs de wegen en in de bossen. Genieten van de natuur rond ons dorp is natuurlijk prima, maar je rommel opruimen is voor een aantal mensen blijkbaar teveel moeite en als ouders dit hun kinderen niet leren, verandert er niets. Leden van meerdere organisaties trekken er welhaast maandelijks op uit om dit vuilnis op te ruimen. Wij leveren ook een bijdrage door met zakken gewapend de bossen achter onze wijk in te gaan om de door dakloze zwervers achter gelaten rommel op te ruimen !

Tenslotte:

Ik schreef al eerder over "WAT", het Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Mensen worden door directeur Dr. Willem Botha uitgedaagd om nieuwe Afrikaanse woorden te bedenken. Lalie Burger, een 7 jarig meisje uit Upington heeft een certificaat van de WAT gekregen voor haar woord "koudsérig", wat zij bedacht had toen haar opa naar Lalie's mening nogal huiverig was om in het nogal frisse water van hun zwembad te gaan. "Komaan Oupa, moenie so koudsérig wees nie. Kom swem", het sy gesê, bedoelende hy moenie so koulik en kleinsérig wees nie." Volgens haar vader Henco en moeder Tallie Burger bedenkt Lalie wel vaker haar eigen woorden en haar moeder gaat een lijst samenstellen van Lalie's bijzondere woorden. Van zulke berichten wordt een mens een beetje vrolijk. Graag meer van dit soort nieuws !

Afrikaans woordenboek:

Dit sal gebeur as die hoenders tande kry  =  dit zal nooit gebeuren

" Muizenissen "

Onze huishulp Lena meldde twee weken geleden, dat er een dode muis lag te stinken in ons woonstel. Ze heeft het kadaver verwijderd en een spuitbus met luchtverfrisser (lavendelgeur) zorgde voor "schone lucht". Maar daarmee waren onze muizenissen nog niet voorbij. Onze hond Tinka is al enige dagen niet weg te slaan uit onze garage. Ze heeft al enkele dozen verschoven, ze zelfs ondersteboven gegooid en sinds een dag of drie heeft zij grote belangstelling voor onze grasmachine. Die belangstelling en haar nogal vreemde gedrag heeft alles te maken met een muis. Er huist een zogenaamde grasmuis (geslacht Lemniscomys) in onze garage. 

De grasmuis, die heel  gemakkelijk te herkennen is aan de lengtestrepen over het lijf, komt in veel landen en ook in heel Zuid-Afrika voor. Waarschijnlijk zoekt "onze muis"  een comfortabel plekje vanwege de naderende winter. Of er wordt een nest gemaakt om voor nageslacht te zorgen. Over het geslacht weet ik nog niets, maar volgens gegevens die ik op internet vond, is bij een mannetje de afstand tussen anus en plasopening twee keer zo groot als bij een vrouwtje. (Of er ook gender-neutrale muizen zijn, is me niet bekend). Mocht ik (of onze hond) de muis te pakken krijgen, dan zal ik geslachtsonderzoek doen, maar dan moet ik wel twee muizen met verschillende anus-plasopeningen onder ogen krijgen. Ik doe mijn best en zal jullie te zijner tijd volledig op de hoogte houden !

We hebben Hanneke, een Nederlandse vriendin van Sanja op bezoek en na een week van genieten in de zon vonden zij het tijd om er samen op uit te trekken. De keuze viel op een deel van de aantrekkelijke Tuinroute. Maandag vertrokken zij met als eerste bestemming Oudtshoorn. Na een reis van 300 kilometer bereikten zij hun onderkomen: een struisvogelfarm. De eigenaar zelf gaf hen een uitgebreide rondleiding met veel informatie over deze "rare vogels". Al in 1820 waren er mensen bezig met deze beesten, maar het betrof uitsluitend wilde struisvogels en het gebeurde op kleine schaal. Ene meneer Douglas was de eerste die zich in 1867 beroepsmatig bezig hield met struisvogelteelt. 

In eerste instantie was het verenpakket van deze dieren het belangrijkste product. De veren bleken zeer gewild en daardoor duur. Wat prijs betreft kwamen de veren na goud en diamanten. Geen wonder dat de boeren kapitale villa's gingen bouwen en veel van die monumentale panden zijn op de dag van vandaag nog steeds te zien in de wijde omgeving van Oudtshoorn. De bloeiperiode kwam tot stilstand ten tijde van de Tweede Wereldoorlog en daarna zette het verval verder in. In 1950 kwam er het eerste slachthuis en dat leidde in korte tijd tot wereldwijde export van het struisvogelvlees. Op dit moment gaat het weer uitstekend met de struisvogelindustrie, die leidde tot producten als: struisvogelvlees, eieren, veren, hondenvoeding, cosmetica en souvenirs. 

Oudtshoorn is nog steeds verreweg het grootste centrum van de struisvogelindustrie in Zuid-Afrika en zelfs wereldleider op het gebied van export van struisvogelproducten ! 

Tenslotte:

Ik schreef al vaker over overeenkomsten tussen de Nederlandse taal en het Afrikaans. Maar er zijn ook nogal wat verschillen in betekenis en die leiden regelmatig tot misverstanden en vaak tot humoristische situaties.

Eén zo'n grappige situatie maakte een vriendin van Sanja jaren geleden mee: 

Deze Nederlandse vrouw wilde haar Zuid-Afrikaanse rijbewijs halen. In korte tijd slaagde zij voor het theorie-examen, maar zakte voor het praktisch gedeelte. Teleurgesteld vroeg zij de  examinator wat zij dan toch verkeerd gedaan had. De man antwoordde: " Jy is nie geslaag nie, want jy het wydbeens gery."  De vrouw was zich niet bewust van dat feit en schaamde zich diep tot zij dit vertelde aan een Afrikaner. Die vertelde haar: "Wydbeens gery beteken, dat jy met twee wiele oor die streep in die middel van die weg gery het." Het is kort daarna gelukkig toch goed gekomen, want de tweede keer is zij geslaagd zonder wydbeens gereden te hebben !😃

      Afrikaans woordenboek:

middelmannetjie  =  middenberm tussen twee weghelften

" Werk in uitvoering "

De werkzaamheden in de Cogmanskloof en Ashton zijn afgerond. Na zes jaar zijn de wegenbouwmachines en de werkers verdwenen en kunnen wij zonder Stop & Go's de vijf kilometer  lange kloof afleggen. Zes hele jaren werd er gewerkt aan de in zeer slechte staat verkerende Langstraat, Cogmanskloof en weg naar en door Ashton. In 2016 startte wegenbouwer Basil Read met de gigantische klus. De werkzaamheden vorderden bijzonder langzaam door de penibele financiële situatie van de uitvoerende firma en na ongeveer drie jaar ging Basil Read failliet en was het werk nog niet eens voor een kwart uitgevoerd. 

Een andere wegenbouwer vinden, duurde ruim een jaar. Uiteindelijk ging Haw & Inglis aan de slag en we zagen direct verschillen  met de eerste aannemer. De verkeersoverlast was groot door meerdere Stop & Go's, maar de vorderingen waren ook goed te zien. Het is nu eind april en zo goed als alle werkzaamheden zijn afgerond.   De complete Langstraat is volledig opgeknapt en ziet er aantrekkelijk uit. 

De bruggen in de kloof zijn vernieuwd en hoger geplaatst om hoge waterstanden als gevolg van hevige regenbuien aan te kunnen en Ashton is niet langer meer het armoedige dorpje dat het eerder was.  Ook al moest er gewoekerd worden met de financiën, goedkoop afgewerkt is het hele bouwproject beslist niet. Dat zien we telkens als we door de kloof rijden. Een officiële opening is er nog niet geweest, maar die zal er beslist wel komen. Goed werk heeft tijd nodig. Dat is hier weer eens bewezen !

Nu de Covid-beperkingen zo goed als helemaal verdwenen zijn, komt het cultureel leven in ons dorp weer langzaam op gang. Het museum is weer toegankelijk. De filmzaal draait weer de wekelijkse films en ook mogen er weer muziekuitvoeringen plaats vinden. En in muziek zijn wij nog altijd erg geïnteresseerd. Vorige week zaterdag trad het Capetown Chamber Choir op in het voormalig kerkje aan de Langstraat. In 2018 trad dit gerenommeerde gezelschap  al eens heel succesvol op  in Montagu en dat was het publiek van toen blijkbaar niet vergeten, want het kerkje was tot de laatste plaats bezet en de aanwezigen hebben zich uitstekend geamuseerd bij het optreden van dit voortreffelijke koor. Meerdere solisten - waaronder ook de dirigente -  toonden hun grote kwaliteiten. Sanja miste helaas dit muzikale hoogtepunt, want zij was in Nederland, maar ik heb elke minuut genoten van een juweel van een concert. Ik mis het zingen in een goed koor nog steeds. Als Montagu nu eens zo'n muzikaal gezelschap kende......!

Tenslotte:

In de wekelijks verschijnende  Gazette, het huis-aan-huis verspreide krantje voor onze regio staat elke week een bijzonder woord of gezegde dat men haalt uit het "Woordeboek van die Afrikaanse Taal" (WAT). Vorige week handelde het over het Nederlandse woord lichtekooi. "Die herkomst van ligtekooi is nie soos dikwels verklaar word dat dit verwys na 'n vrou wat ligtelik saam met 'n man bed (kooi) toe gaan nie. In Nederlands beteken  kooi ook agterstewe (achterwerk). 'n Ligtekooi is dus iemand wat haar agterstewe voortdurend oplig as sy loop en daarmee mans uitlok." Dat stemt overeen met de uitleg die staat in het Nederlands Spreekwoordenboek: "Lichtekooi = sedert de 16e eeuw de benaming voor een prostituee. Niet iemand die met een ander nogal vlug kooit of naar de kooi (bed) gaat, maar iemand die haar kooi (achterwerk) onder het lopen voortdurend oplicht. In de 17 e eeuw kende men ook de woorden:  schuddemakooi, schuddegat en wipgat! "

Afrikaans woordenboek:

ons gaan lekkerkry  =  wij amuseren ons

" Een brug te vroeg "

Geloof het of niet, maar er is een overeenkomst tussen Kaapstad en Helmond. Twee steden die dachten een vooruitziende blik te hebben en dat is meestal een goede zaak. Reeds in 1960 schatte de Kaapse Stadsraad in dat de verkeerstoename zodanig groot zou worden, dat het bestaande wegennet dit nooit goed zou kunnen verwerken. Ingenieurs gingen aan de slag en kwamen met een vooruitstrevend plan om de verkeersstromen in, uit en door de stad voor minstens 25 jaar goed te regelen. Zoals altijd bleken de kosten flink tegen te vallen en dat leidde tot politieke verdeeldheid in de Kaapse raad met als gevolg dat het plan pas met flinke vertraging op gang kwam. Toen in 1977 de zoveelste financiële tegenvaller te noteren viel en de toename van verkeer niet zo groot was als verwacht, kwam de aanleg van de fly-over tot stilstand. De Foreshore Freeway Bridge, werd voorlopig (dacht men) even niet verder afgebouwd. Regelmatig werd die afbouw op de stedelijke agenda gezet, maar geldgebrek en andere prioriteiten hielden het afmaken van de klus tegen. Nu is het 2022 en na 62 jaar staan de weg en brug weer op de agenda en nu is de verkeershinder zó opgelopen met dagelijks vele en lange files, dat men nu inziet dat er echt iets moet gebeuren. Er schijnen nu zelfs voldoende investeerders gevonden te zijn, die bereid zijn om geld in het project te steken. 

Wat heeft dat nu met Helmond te maken?  Ook de Helmondse gemeenteraad voorzag in de jaren'80 van de vorige eeuw een grote toename in verkeer. Al dat verkeer moet je niet dwars door de stad laten rijden. Dat had men door schade en schande al geleerd met de aanleg van de Traverse, die Helmond in twee delen opsplitste. Een faliekante mislukking. Nee, het gewone en scheepvaartverkeer moet in een ruime boog om de stad heen geleid worden en zo werd er een rondweg gepland. In Helmond-Noord zou de woonwijk Dierdonk  gerealiseerd worden en vooruitziend als men was, werd reeds begonnen met de omleiding van de Zuid-Willemsvaart en daar heb je bruggen bij nodig. Zo bouwde men  in 1980 al snel een brug, die eenzaam in het weidegebied kwam te liggen. In 1994 was de omleiding van de Zuid-Willemsvaart klaar en toen moest de Dierdonk-wijk nog gebouwd worden, terwijl de brug al lang klaar was. Jarenlang bleef de brug ongebruikt liggen en diende als schuilplek bij slecht weer voor de koeien. Een vooruitziende blik is meestal heel goed, maar je kunt ook wel eens te snel van start gaan. In Helmond is het uiteindelijk helemaal goed gekomen. Nu Kaapstad nog !

 

Terwijl wereldwijd het nieuws beheerst wordt door de oorlog in Oekraïne, zien we hier in Zuid-Afrika al dagenlang beelden van de watersnoodramp in delen van de provincie KwaZulu Natal. Met name de wijde omgeving van de stad Durban is tot nationaal  rampgebied verklaard na de enorme regenbuien die rivieren veranderden in kolkende massa's en waarin in korte tijd duizenden huisjes verzwolgen werden. De door het water verzadigde bodem begon op veel plaatsen te schuiven waardoor modderstromen alles meesleurden wat op hun pad kwam. Elke dode is er één te veel, maar in eerste instantie leek het dodental van 45 slachtoffers nog mee te vallen. Wel waren er nog veel vermisten en drie dagen later stond de teller van dodelijke slachtoffers op 498 met nog steeds een aantal vermisten. Het dodental zal dus naar schatting nog verder oplopen. Regenbuien zijn niet vreemd in deze tropische provincie. Bijna dagelijks valt er water, maar zo'n enorme massa is een zeldzaamheid. President Ramaphosa was in het rampgebied en sprak van een "Climate Change" als oorzaak van deze ramp en wetenschappers voorspellen meer van dit soort overstromingen in de toekomst. 

Toch zouden er veel minder slachtoffers geweest zijn wanneer de bebouwing - die je nauwelijks huizen kunt noemen - niet vlak naast de rivier plaats gevonden had. Ondanks waarschuwingen en verboden van de overheden plaatsen mensen hun onderkomens bewust vlakbij de rivieren. Een belangrijke reden is, dat heel vaak drinkwater niet aanwezig is. Waterzuiveringsinstallaties worden slecht onderhouden en als er al geschikt water geleverd wordt, dan is de hoeveelheid absoluut ontoereikend voor de steeds maar toenemende massa mensen. De overheid bouwt voortdurend huisjes, maar door de almaar groeiende eigen bevolking en de instroom van honderdduizenden emigranten, loopt de overheid voortdurend achter de feiten aan, waardoor mensen zich genoodzaakt voelen om toch te gaan wonen op plekken die risicovol en dus niet geschikt voor bewoning zijn. Je kunt wachten op de volgende ramp !

Afrikaans woordenboek:

duimsuiggetal  =  naar schatting

 

" Reisbeperkingen "

Wereldwijd verdwijnen de reisbeperkingen en zitten vliegtuigen weer "nokkie-nokkie-vol" met toeristen en zakenmensen. Zuid-Afrika schafte ook ongeveer alle (reis-) beperkingen af. Maar dat gaat niet op voor oud-ministers, oud-onderministers, oud- parlementsleden en hun echtgenote(n)s. Parlementsvoorzitter Moloto Mothapo,deelde op 30 maart mede, dat er drastisch besnoeid gaat worden op de reisfaciliteiten van hen. Oud-ministers en hun echtgenote(n)s hadden tot nu toe levenslang recht op 72 business-class tickets per jaar en ex-onderministers en echtgenoten toch altijd nog 54 van die luxe en peperdure vliegtickets. Parlementsleden en echtgenotes hadden recht op 4 tickets per jaar. In het nieuwe beleid krijgen al deze afgetreden hoge personen nog slechts 12 economy-tickets voor binnenlandse vluchten en dat slechts gedurende 5 jaar. Voor parlementsleden is dat echter een vooruitgang van 4 naar 12 gratis vliegreizen. Het resultaat van dit alles: besnoeiing op de totale reiskosten voor de overheid, is ronduit twijfelachtig, zeggen de economen. Zij hebben er een hard hoofd in, want: "Die kritiek bly geld dat Suid-Afrika se staatsuitgawes hemelhoog is en dat daar groot besnoeiings moet kom !"  

De Suid-Afrikaanse Polisie Diens (SAPD), moet flink op de schop. Dat wordt al jaren geroepen, maar het werd tot nu toe nooit daadwerkelijk uitgevoerd. De politiekantoren klaagden al lang over veel te weinig manschappen, veel te weinig dienstauto's, veel te weinig brandstof en veel te weinig wapens. Van alles veel te weinig om de enorme misdaadvlakken  te bestrijden. Er is echter één ding waar de politiedienst heel veel van heeft: generaals. Het is nog net niet zo, dat er meer generaals en hoge officieren zijn dan gewone politieagenten, maar de topstructuur is veel te groot en daardoor ook veel te duur. Bovendien leveren deze "hoge pieten", zittend in hun airco-gekoelde luxe kantoren geen bijdrage in het bekampen van de immense misdaad. De meesten hebben zich niet bewezen als uitstekende politiefunctionarissen en kunnen niet bogen op een voortreffelijke staat van dienst. Ze zijn ten tijde van Zuma's regeerperiode beloond met deze hoge functies omdat ze getrouwe bondgenoten van de president waren en lid van de ANCpartij. Het is onwaarschijnlijk dat de politiekorpsen zitten te wachten op deze personen en of de misdaadcijfers nu af gaan nemen, is ook twijfelachtig !

Tenslotte:

Nu Sanja in Nederland verblijft moet ik voor huis, honden en voor mij zelf zorgen. Sanja heeft ervoor gezorgd dat de diepvries vol bakjes met "leftovers" zit. Lekker gemakkelijk natuurlijk, want met een magnetron in de buurt kom ik niets te kort. Overleven is voor mij nu dus wel een "doe-het-zelf"-zaak. Toen ik eergisteren even boodschappen deed bij de Spar, zag ik tussen de vleeswaren bakjes met knakworstjes liggen. Die kon ik echt niet zomaar voorbij lopen. Mijn gedachten gingen terug naar mijn tijd op het Joriscollege in Eindhoven. Als de lessen op de middelbare school om 14.00 uur afgelopen waren, fietste ik naar huis. Er werd bij ons altijd om 12.30 warm gegeten, maar daar kon ik op schooldagen natuurlijk niet bij zijn. Mijn moeder vond dat ik bij thuiskomst toch warm moest eten en warmde mijn prakje op. Nu heb ik altijd een afkeer gehad van vlees met botten en vetranden. maar was dol op knakworstjes. Die at ik dus meerdere keren per week. Ik ben nog altijd een heel kieskeurige vleeseter, maar tegen knakworstjes zeg ik geen nee. Wat anderen er van vinden, zal me verder worst wezen. Ik vind ze lekker!

Afrikaans woordenboek:

'n selfdoenwinkel  =  een doe-het-zelfzaak

 

" Die Suidelike Rotskoggelmander "

We hebben sinds enige tijd een nieuw "huisdier". Onze twee honden zoeken de hele dag tussen de planten naar een beestje. Wij dachten dat het om een muis of een salamandertje ging. Maar sinds een paar dagen weten we dat het om een Suidelike Rotskoggelmander gaat. De Latijnse naam is Agama Atra en het is een hagedis uit de familie Agamidae. Of onze honden het leuke en snelle beestje ooit te pakken krijgen, betwijfel ik en dat gunnen we dit bijzondere beestje van harte ! 

Statistieke Suid-Afrika heeft op 29 maart de cijfers over de economie en de werkeloosheidscijfers gepubliceerd. Positief is men over de economie die over het boekjaar 2021 gegroeid is met 4,9 %. 

Daar zijn de economen redelijk tevreden over, maar dat is niet terug te zien in de werkloosheidscijfers. Eind 2019 hadden 16,4 miljoen mensen werk. In 2020 was dat gedaald naar 15 miljoen en eind 2021 werkten 14,5 miljoen mensen. In twee jaar tijd is de werkeloosheidskoers van 29,1 & gestegen naar 35,3 % en dat betreft uitsluitend mensen die actief op zoek zijn naar werk. Het totale werkeloosheidscijfer bedroeg 38,7 % aan het eind van 2019. In 2020 steeg dat naar 46,2 % en in september 2021 zat al 46,6 % zonder werk thuis. 

Dat de economie groeide, leidde helaas niet tot een daling van de werkeloosheid en als schuldige wordt vooral gewezen naar Eskom, het staats-energiebedrijf  dat veel te weinig elektriciteit kon en nog steeds kan leveren. Verder functioneert Transnet, het staats-vervoerbedrijf (rail, water en weg) helemaal niet. Bedrijven kunnen te weinig en onregelmatig produceren door een energietekort (Eskom) en Transnet vervoert gebrekkig en onbetrouwbaar. Ook de bijzonder moeilijke ontslagregelingen en enorme papieren rompslomp die middelgrote en kleine bedrijven ondervinden, werken remmend. Vooral daardoor nemen bedrijven geen of slechts mondjesmaat nieuw personeel in dienst !

In de nieuwssite Daily Maverick schrijft ene Mr. Styles over de abominabele toestand van de wegen in de Oost-Kaap. Hij deed daar anderhalf uur over een afstand van 31 kilometer en kwam totaal geradbraakt aan op zijn bestemming. Nu hoefde hij deze martelgang slechts één keer te ondergaan, maar de plaatselijke bevolking heeft hier bij voortduring mee te doen. In zijn hotel las Styles in een krant een  verslag van Ezekiel Kekana over een rapport van Roads Agency Limpopo (Provinciale wegenverkeersdienst provincie Limpopo). 

RAL meldt, dat wanneer er op dezelfde voet voortgegaan wordt met het opknappen van de wegen, men nog 115 jaar bezig is. De regering stelt jaarlijks vele miljarden beschikbaar om wegen te verharden en op te knappen. De RAL zegt 138 miljard Rand nodig te hebben, maar verreweg het grootste deel van dat bedrag wordt besteed aan riante salarissen van ambtenaren en raadsleden. Er wordt alleen maar opknappingswerk gedaan in tijden van plaatselijke en provinciale verkiezingen wanneer zittende raadsleden hun goed betaalde baan veilig moeten stellen !

Tenslotte:

Sanja's koffer is gepakt. Vrijdag rijden we naar de Kaapse luchthaven en begint zij aan haar reis naar Nederland. De minder strenge beperkende maatregelen zorgen voor reisbewegingen zonder de lastige PCR-toets en/of sneltest. Het is niet helemaal duidelijk of er ook nog andere formulieren meegenomen moeten worden. Waarschijnlijk niet, maar voor alle zekerheid neemt Sanja toch het nodige papierwerk mee. Beter mee verlegen dan om verlegen. Als het weer in Nederland nu ook meewerkt zoals het dat deed tijdens mijn verblijf, dan staat niets een plezierige vakantie en een weerzien van ouders, andere familieleden en bekenden in de weg. 

Afrikaans woordenboek:

Lekker toggie maak  =  goede reis