"Bijbel of Oerknal"

Volgens de Bijbel ontstond op de eerste dag van de Schepping het licht en waren er sindsdien de dag en de nacht. De iets minder gelovigen houden het ontstaan van de aarde op de Oerknal. Dat schijnt zo'n 13,8 miljard jaar geleden gebeurd te zijn en vanaf dat moment was er licht. Nu, bijna 14.000.000.000 jaar later doet Eskom, de Zuid-Afrikaanse  elektriciteitsmaatschappij,  het licht al jaren regelmatig uit en plaagt ons ook momenteel weer met "loadshedding", waarbij er bewust gedurende 2,5 uur geen elektriciteit geleverd wordt. Soms zelfs twee keer per dag. Eskom kan absoluut niet voldoende stroom leveren en de redenen waarom, zijn overduidelijk: De maatschappij heeft van het begin af aan moeite gehad om de ras toenemende bevolking te voorzien van voldoende energie. Maar sinds 2006 ontstonden enorme problemen. De ANC-regering verordonneerde dat elke inwoner recht heeft op elektriciteit tot in de verste uithoeken van het immense land. Wie niet kon (of wilde ) betalen, mag tóch niet afgesloten worden. De achterstallige schuld bedraagt al meer dan 9 miljard Rand. De Staat betaalt Eskom jaarlijks miljarden Randen voor vernieuwing, uitbreiding en onderhoud aan de kolen gestookte centrales. De blanke ingenieurs en onderhoudsmensen werden ontslagen of vertrokken uit eigener beweging en werden vervangen door zwarte nieuwkomers zonder gedegen opleiding. Het personeelsbestand groeide van 32.000 werkers in 2003 tot 47.000 in 2017, maar de productie was in dat laatste jaar veel lager dan die van 2008. Door corruptie verdwenen tientallen miljarden Randen in de zakken van politici (met president Jacob Zuma voorop) en hoog geplaatste ambtenaren. Al in 2008 werd er gesproken over solar in plaats van de vervuilende steenkool. Per slot van rekening heeft Zuid-Afrika 300 dagen per jaar zonnewarmte. Er werd een begin gemaakt met de bouw van de nog steeds steenkool gestookte nieuwe Medupi en Kusile centrales. Die zijn nu - in 2021 - nog niet volledig in bedrijf en om ze van voldoende brandstof te voorzien, moeten er - waanzin ten top - 35 nieuwe kolenmijnen geëxploiteerd gaan worden. En dat in een tijd, dat de hele wereld steeds minder gebruik maakt van het "zwarte goud". 

Is er nog hoop, dat het ooit goed gaat komen en we niet meer regelmatig in het donker moeten zitten? Twee jaar geleden werd een nieuwe CEO aangesteld: André de Ruyter. Hij is goed bezig met het laten uitvoeren van achterstallig onderhoud en het verminderen van de personele lasten door het veel te grote personeelsbestand met 14.000 werkers terug te brengen. Hij heeft echter al gemeld, dat we nog zeker tot het einde vaan 2022  regelmatig stroomonderbrekingen zullen hebben, voordat er bij ons weer dagelijks een lichtje gaat branden !

In tegenstelling tot in Nederland is het hier in Zuid-Afrika - zomer en winter - al erg vroeg donker. 's Avonds na zessen zitten we meestal al binnen en kijken om 7 uur naar het Vlaamse nieuws. Het plaatselijk nieuws uit België is natuurlijk niet altijd van belang voor ons, maar het wereldwijd nieuws is ook bij het Nederlandse journaal wel ongeveer hetzelfde. Het verschil zit hem in de presentatie. De Vlaamse nieuwslezers en lezeressen presenteren hun verhaal met veel meer emotie dan hun Nederlandse collega's, waarbij wij de presentatie van "Annechien" vooral zakelijk en erg correct, maar nogal emotieloos vinden. 

Interessant is ook de nieuwe woordenschat die we opdoen tijdens het Vlaamse journaal. Vorige week gebruikte een wielrenner het ons volledig onbekende woord "ambetant". Het internet leerde me, dat het vervelend of onprettig betekent.  "Evident" horen we bijna dagelijks en betekent hier onmiskenbaar, zonneklaar. "Nefast" is dan weer schadelijk, rampzalig en afkeurenswaardig. "Amai" is een uitroep van verontwaardiging of leedgevoel (vergelijkbaar met het Nederlandse "jeetje". Een "Kuisvrouw" is een poetsvrouw (niet te verwarren met een kuise vrouw, hoewel een poetsvrouw best een kuise vrouw kan zijn). Friet koop je in België niet bij een frietkraam, maar bij een "frietkot". Mocht je een losbollige dwaas zijn, dan noemen ze je in België een "kwistenbiebel". Jammer genoeg kunnen wij na 1 juli geen Vlaams nieuws meer volgen via de BVN-zender. Gelukkig hebben we al een andere manier gevonden om het nieuws binnen te halen, want het Vlaams nieuws willen we niet graag missen !

Tenslotte:

In de weblog van 20 mei maakte ik melding van mijn knieblessure. Ik ben nu een maand en twee behandelingen door de fysiotherapeute verder zonder duidelijke verbetering. Mijn (nood)lot zal nu in handen komen te liggen van een orthopeed. Iemand een knietje geven in de betekenis van "de gebogen knie als steunpunt om ergens overheen te klimmen",  klinkt heel anders dan een chirurg die zegt: Meneer, ik kan u een complete knieprothese aanbieden". Een knie vervangen door een stuk metaal. Is dat - na een heupvervanging in 2011- de volgende fase van verval ? 

Afrikaans woordenboek:

Daar is altyd 'n drol in die drinkwater  =  er is altijd wel iets, wat de pret bederft.

"Onder een dak"

Nog één keer schrijf ik in mijn blog over Dana Snyman's boek: "Onder een dak". Er staan 100 korte verhalen in en kortverhaal nr. 17 heeft als titel: " Credo vir 'n Afrikaner". Zo'n titel vraagt om verduidelijking. Ik ken het Credo vanuit de katholieke eredienst, maar de precieze betekenis moest ik opzoeken op internet: "Een verklaring van overtuigingen of doelen die richting geven aan iemands daden. In dit hoofdstukje beschrijft Snyman een aantal oude gezegden uit zijn jeugd, die via overlevering doorgegeven werden zoals: "Moenie gaan slaap met vuil voete nie. 'n Dooie mens se voete kry jy nooit weer skoon nie". Een goede raad, nietwaar ? Ook een interessante is: "Moenie 'n baba onder die voetjies kielie nie. Hy gaan skeel word".  Zo las ik een opsomming van wel dertig uitspraken. De schrijver eindigt met: "Al hierdie waarhede, halwe waarhede en versinsels, tesame met 'n eng interpretasie van die Bybel en die geskiedenis, het my karakter help vorm, my die mens help maak wat ek is. Ek is 'n onseker, wankelende Afrikaner! "

Ons rieten dak zag er na het "compacten" weer perfect uit, maar tot onze verbazing en schrik deelde de verzekeringsmaatschappij ons mede, dat ons rieten dak niet verzekerd was tegen een  brand van binnen uit (bijvoorbeeld een schoorsteenbrand). Er was namelijk geen "spark-arrestor" geplaatst. Dus gaven we Lucas Thatchers gezwind de opdracht om zo'n vonkenvanger te plaatsen. Het is hier bijna winter, de kachel gaat binnenkort 's avonds aan en dan willen we niet met een huis zonder dak en zonder verzekering zitten. Donderdag 3 juni werd dit stukje beveiliging geplaatst. We zijn nu tenminste volledig verzekerd en gerust gesteld. We zitten per slot van rekening toch maar liever onder dak dan zonder dak !

Zuid-Afrika was wat vaccinatie betreft het slechtste jongetje van de klas, maar er gebeurt sinds een paar weken toch wel iets. Allereerst verkocht Zuid-Afrika alle geleverde Astra-Zenica vaccins aan andere landen, omdat dit vaccin niet werkzaam leek te zijn tegen de Zuid-Afrikaanse corona-variant. Toen kwam het J&J vaccin, maar dat werd tijdelijk in de wacht gezet vanwege mogelijke ernstige bijwerkingen. Tijdens deze wachtperiode werd er gelukkig wél een landelijke registratie via internet ontwikkeld en wij waren er als de kippen bij om geregistreerd te worden. Daarna kregen we per SMS de melding, dat de registratie geslaagd was en dat we moesten wachten op een tweede SMS met de datum en plaats van vaccinatie. 

Lang wachten is voor ons helemaal niet nieuw. Dat zijn we al jaren gewend door onze problemen met Home Affairs. Maar wat gebeurde: Op 1 juni kwam SMS-2 met de mededeling, dat we op 2 juni om 09.00 uur verwacht werden op de priklocatie in Robertson. We hoorden eerder al van vechtpartijen, voordringers en niet-uitgenodigde personen en vreesden voor chaotische taferelen. Bovendien kennen we het gebrek aan organisatietalent in dit land. Maar tot onze verrassing was de wachtrij kort en stonden we na 15 minuten al binnen, waar enige administratieve zaken - ook al zonder problemen - afgewikkeld werden. Daarna betraden we de zaal waar de inentingen plaats vonden en na een wachttijd van amper 5 minuten hadden we onze eerste Pfizer-prik te pakken. Na een korte controle-tijd kregen we ons bewijs van inenting en met de mededeling, dat we op 13 juli weer verwacht worden om de tweede prik te krijgen, konden we naar huis. Over niet al te lange tijd zijn we hopelijk redelijk beschermd tegen het Corona-virus !

Tenslotte:

Woensdag stond in het teken van Sanja's verjaardag. Als gevolg van corona lieten we de genodigden in twee partijen op bezoek komen. We blijven nog even voorzichtig, want er zijn momenteel nogal wat besmettingen in onze buurt en we hebben per slot van rekening pas één Pfizer-inenting gehad. Met  's morgens vier bezoekers en 's middags ook nog eens vier werden de festiviteiten afgesloten. Zelf hebben we ons samen nog eens lekker verwend met een etentje bij de Kloofpadstal !

Afrikaans woordenboek:

Onder jou vyeboom woon  =  een gemakkelijk leven leiden

"Tot op het bot verdeeld"

Als het aan hoofdman Zvimba ligt wordt Grace, weduwe van ex-president Robert Mugabe, beboet en moet zij vijf koeien en een stier betalen, omdat zij Mugabe na diens overlijden in 2019, op de binnenplaats van hun huis in Kutama op het platteland heeft laten begraven. Zvima heeft bevolen dat het lichaam van Mugabe opgegraven dient te worden en herbegraven moet worden op de "Hero's Acre". Op deze heldenakker in Harare liggen Zimbabwaanse strijders, die sneuvelden in de strijd om onafhankelijkheid. 

De hoofdman stelt, dat Grace de plaatselijke traditie verbroken heeft door haar daad. Al sinds Mugabe's dood in 2019 is er een grote onenigheid over de begraafplaats. Leo Mugabe, de woordvoerder van de Mugabe-familie heeft opgraven en herbegraven ten stelligste afgewezen. Zijn familie vreest, dat tegenstanders mogelijk lichaamsdelen van de ex-president zullen gebruiken voor traditionele rituelen. Het laatste woord is over deze zaak nog niet gesproken, zegt de  woordvoerder !

Een vriendin van ons heeft als hobby: borduren. Uren, dagen, weken kan zij bezig zijn met dit pietepeuterig werk. Maar de resultaten zijn prachtig.  Het probleem voor haar is echter  een gebrek aan ruimte om haar kunstwerken en werkjes een mooie plaats te geven in haar huis. Behulpzaam als wij zijn, hebben we aangeboden nog wel een stukje muur beschikbaar te stellen en na het borduurwerk ingelijst te hebben, heeft het een mooi plekje in ons huis gekregen. In onze keuken hangt al enige tijd een eerder geborduurd werk van de hand van dezelfde vriendin. 

In eerste instantie was dit borduurpakket een cadeau van Sanja, maar die durfde dit priegelwerk niet  aan en besteedde het werk uit. 

Geloof het of niet: Meer dan 25 jaar geleden borduurde de voorzitter van het schoolbestuur in Geldrop een indrukwekkend vogel-tafereel voor ons. Deze financiële manager - werkzaam bij een bekende gloeilampenfabriek in het zuiden des lands - werkte de stress van zijn dagelijkse baan weg door in zijn vrije tijd te borduren. Iets, wat je nu niet direct verwacht van een topman in het bedrijfsleven ! Duizenden kruissteekjes zijn er voor nodig om zo'n borduurwerk te maken, maar blijkbaar is het niet gepast om dit (en ook ander werk) op zondagen uit te voeren. Daar bestaat zelfs een gezegde over. Sanja leerde me: "Een zondagse steek houdt geen week".

De betekenis: Zondag dient als rustdag in ere gehouden te worden en dan behoor je geen werk te verrichten. Als je tóch op zondag werkt, zal dat werk slecht voor je uitpakken. Voor mijn verjaardag (dank u, dank u voor de felicitaties) kreeg ik een boek van de schrijver Dana Snyman, een populaire schrijver van amusante verhalen uit het dagelijks leven van alledaagse mensen. In dat boek komt de Afrikaanse variant van het eerder genoemde Hollandse gezegde aan bod: "As jy op 'n Sondag naaldwerk doen, gaan die naald in God se oog steek". 

Snyman vermeldt nog veel meer interessante gezegdes. Hij beschrijft het dagelijks leven van zijn jonge jaren tot volwassenheid en regelmatig had ik een "aha-erlebnis", een beschrijving van een gebeurtenis of een uitspraak die bij mij herinneringen losmaakte. "Was die skottelgoed saans voor jy gaan slaap, want netnou moet 'n dokter in die nag iemand in die huis kom besoek." Die uitspraak deed me denken aan ons moeder. De keuken en de kamer moesten altijd opgeruimd zijn. Ook moesten er altijd nette lakens, handdoeken, pyjama's en ondergoed in de buurt zijn, want je wist maar nooit....Van dokter Koch, onze huisarts, was bekend, dat hij bij een huisbezoek in de pannen op het vuur keek om te zien wat er gegeten ging worden. Dat deed hij niet uit nieuwsgierigheid, maar om te kijken of er wel  "gezond genoeg gegeten" werd. Zijn zoon - ook een huisarts - nam die gewoonte van zijn vader over. Toen hij bij een huisbezoek een deksel van een pan oplichtte en zag dat er rode bieten aan de kook waren, zei hij: "Ik blijf hier vandaag niet eten." De vrouw des huizes antwoordde daarop heel gevat: "Gij bent ook hillemaal nie uitgenodigd. !" 

Afrikaans woordenboek:

Ek lê en lees  =  ik lig te lezen

 

"Effe wachte"

Nog effe wachte. 

"Rye op rye aansoeke om (verlenging van) vuurwapenlisensies wat op die vloer staan en stof vergaar. Dit is die gesig wat parlementslede saterdag in Pretoria begroet het toe hulle 'n toesighoudende besoek gebring het aan die kantore wat die sentrale vuurwapenregister huisves." Hier liggen aanvragen, die volgens de politie al meer dan twee jaar achterstand hebben, aldus parlementariër Dr. Pieter Groenewald. Normaal gesproken dienen die binnen 90 dagen afgehandeld te zijn. Volgens de politie bedraagt de achterstand thans 250.000 verzoeken en iedere licentiehouder is verplicht om elke vijf jaar een vernieuwingsverzoek in te dienen. Als je de puinhoop van formulieren ziet opgestapeld liggen, begrijp je waarom er zo'n enorme achterstand is. De politie slaagt er niet in om de achterstand weg te werken en er wordt al voorzichtig voorgesteld  om dit werk voortaan maar te laten doen door een commercieel bedrijf. De overheid bewijst maar weer eens absoluut niet capabel te zijn om goede service te verlenen aan de bevolking. 

Nog effe wachte. 

Waarom schrijf ik hierover? Ik heb zelf helemaal geen vuurwapen en heb dus ook geen licentie nodig. Nee, ik wacht al jaren op papieren, die ingediend zijn bij Home Affairs in Pretoria. Ik was nog nooit in het hoofdkwartier binnen, maar ik heb zo'n vermoeden, dat het met de daar ingediende aanvragen hetzelfde gesteld is als met de puinhoop van de vuurwapenlicenties. Aanvragen zouden binnen 8 a 9 maanden beantwoord dienen te zijn, maar ik heb na drie jaar wachten nog steeds geen ID (Identificatie Document) en een ons bekende Hollander wacht al meer dan vier jaar op een verblijfsvergunning. Ook bij Home Affairs geldt volgens mij: Privatiseren, waar de overheid zo duidelijk faalt. Ik hoop mijn papieren nog te hebben voordat ik opgenomen ga worden in het bejaardenhuis en anders is het wellicht een goed plan om zelf ook een vuurwapenlicentie aan te vragen !

De uitdrukking "Dutch Disease" ofwel Hollandse ziekte, valt nog wel eens, maar ik wist niet de precieze betekenis. Internet was weer eens mijn raadgever. Dutch Disease is een term uit de economie (een vak dat ik nooit gehad heb). Daarbij wordt bedoeld, dat de waarde van de munt (bijvoorbeeld de gulden) stijgt als gevolg van de verkoop van pas ontdekte grondstoffen (aardgas) aan het buitenland. Door die grote waardestijging valt de export van allerlei andere producten terug en wordt de concurrentiepositie van het land minder. In de jaren '60 steeg de waarde van de gulden door de ontdekking en verkoop van aardgas, maar de export van andere producten liep drastisch terug en zorgde voor toenemende werkloosheid. In 1977 schreef "The Economist" hierover en sprak van een "Dutch Disease"!

Ik kwam op de hierboven genoemde term doordat er momenteel hier in Montagu ook een "Hollandse ziekte" heerst. Niet op economisch gebied, maar wat betreft Covid-19. De redelijk uitgebreide groep Hollanders, waarvan de meesten tot de seniorencategorie behoren, was behoorlijk voorzichtig tijdens de pandemie. In ons dorp waren er nauwelijks corona-gevallen, maar sinds twee weken is dat anders. Een bevriend stel liep zonder het te weten een besmetting op en gaf die door aan andere Nederlanders met wie zij contact hadden. Het gevolg laat zich raden: Zeker zes Hollanders raakten besmet. Helaas overleed op maandag één van hen. Sommigen maken het naar omstandigheden redelijk, maar enkelen hebben "comorbiditeiten" en lopen meer gevaar. De term "comorbiditeiten" "valt sinds coronatijd heel vaak, maar was mij ook al niet echt bekend en ook hier bracht Internet uitkomst: Wikipedia omschrijft dit woord als volgt: Het tegelijkertijd voorkomen van twee of meer aandoeningen of stoornissen bij één persoon, waarbij de meeste aandacht uitgaat naar een "hoofdziekte". Wat corona betreft, lopen deze personen een veel groter gevaar!

Tenslotte:

Nog effe wachte: 

In "The Daily Maverick" meldde Zwelinzima Vavi, de directeur van de Zuid-Afrikaanse Handels Federatie, dat het vaccinatie voornemen van de overheid bij lange na niet gehaald gaat worden binnen de gestelde tijd. De belofte van de minister van Gezondheid om aan het einde van dit jaar minstens 40 miljoen mensen gevaccineerd te hebben waardoor groepsimmuniteit ontstaan zal zijn, gaat echt niet lukken. Meimaand is bijna voorbij en pas 647.983 inentingen hebben plaats gevonden. Op een bevolking van 60 miljoen is dat schandalig laag aldus Vavi, die zelfs twijfelt of de overheidscijfers wel kloppen. Volgens Vavi bedraagt het aantal covid-doden ruim 150.000. Drie keer méér dan de overheid ons doet geloven en schijnt 90 miljoen Rand van het totale budget van 150 miljoen Rand ondoelmatig besteed te zijn. "In dit tempo gaat het een lachwekkende 16 jaar duren tot er groepsimmuniteit bereikt is. Zelfs wanneer er per dag 50.000 inentingen uitgevoerd gaan worden, duurt het nog altijd zeker twee jaar en wanneer dat aantal verdubbeld wordt tot 100.000 neemt het nog meer dan een jaar. Daarmee is Zuid-Afrika het slechtst presterend land ter wereld op dit gebied ! 

Afrikaans woordenboek:

Die agter os kom ook in die stal = de langzaamste komt er ook wel ooit.

"Donkerkloof"

In de blog van 22 april schreef ik over de Khoisan schapendief Koos Sas wiens schedel jarenlang tentoongesteld werd in het museum in Montagu. Dit gebeurde tot grote ontevredenheid van de Khoisan, die er nog altijd leven in Zuid-Afrika en vooral in onze regio. Op 18 april werd de schedel verwijderd uit het museum en werd vervoerd naar een uitgekozen plek in het gebied Donkerkloof. Dit is een uitgestrekt bergachtig gebied grenzend aan ons dorp. In optocht werd de relikwie in de knalgele, bijna antieke Morris Traveller  van dominee en tevens Khoisan-hoofdman Reginald Boesak vanuit de Langstraat naar het berggebied vervoerd begeleid door een grote groep belangstellenden. Nu loop ik al enige tijd kortere en langere routes in dit gebied en vroeg me af waar de ter aarde bestelling gebeurd zou zijn. 

Zo'n grote groep ongetrainde mensen zou nooit een kilometerslange wandel-klautertocht kunnen uitvoeren en de oude Morris van de dominee zucht en kreunt al als die in onze straat de kleine helling moet nemen. Donderdag organiseerde de Mountain Meander Group weer een uitdagende wandeltocht en deze tocht ging door Donkerkloof. Daar wilde ik natuurlijk bij zijn om hopelijk ook  de begraafplaats van Koos Sas te zien. En die heb ik toen  gevonden. Tot mijn grote verbazing bleek die plaats helemaal niet kilometers ver in de weinig toegankelijke bergen te liggen, maar slechts zo'n tweehonderd meters van het startpunt van de wandelroute aan de rand van Montagu. Een eenvoudig gemetseld blok tussen een paar bijzonder gevormde grote stenen is de hopelijk laatste rustplaats van deze Khoisan-krijger ! 

Vorige week schreef ik al over een harem, maar vrijdag stond er een artikeltje in Die Burger, over mogelijke wijzigingen in de huwelijkswetgeving. Aaron Motsoaledi, minister van Binnenlandse Zaken, doet binnenkort een voorstel tot veranderingen in de Huwelijkswetgeving. De huidige wet bevat een erkenning van "Gebruiklike Huwelike" waarbij mannen onder strenge voorwaarden met meer dan één vrouw mogen  trouwen, maar vrouwen mogen niet met meer dan één man in het huwelijk treden. Nu zijn er enkele groeperingen die zich beijveren voor volledige geslachtsgelijkheid en de minister heeft blijkbaar goed naar hen geluisterd, want in het nieuwe voorstel staat: "Die nuwe wetgewing sal toelaat dat vroue ook huwelike met meer as één man kan aanknoop". Zuid-Afrika is door de bank genomen nogal conservatief ingesteld en je kon dus verwachten dat er negatieve reacties gekomen zijn. Parlementslid eerwaarde Kenneth Meshoe verwoordt zijn kritiek als volgt: "Huwelike waar één man verskeie vroue het, is tradisie in baie inheemse kulture, maar die voorstel dat 'n vrou 'n veelmannig huwelik kan hê, is onwerkbaar. Ons weet hoe mans is. Wat sal gebeur as al vyf mans op een slag die aand saam met haar wil deurbreng? Die kwessie sal tot konflik in die samelewing lei". Iemand anders vraagt zich af of een vrouw toestemming krijgt om met een man en twee andere vrouwen te trouwen. Verdere voorgestelde veranderingen in de wet zijn: Een verbod op huwelijken van minderjarigen Ook mogen huwelijksambtenaren weigeren om personen van hetzelfde geslacht te trouwen. De minister nodigt iedereen uit om met verdere meningen en voorstellen te komen. Daar is nog enige tijd voor, want de nieuwe wet wordt pas in maart 2024 ingediend bij het Parlement !

Tenslotte:

Als de inentingen wereldwijd op steeds grotere schaal plaatsvinden, kan mijn al drie keer uitgestelde Hadrian's wandeling in Engeland over een paar maanden misschien eindelijk doorgaan. Ik ben steeds blijven oefenen en wellicht heb ik enige tijd geleden iets te veel ondernomen met lichte pijn aan mijn linkerknie tot gevolg. Drie weken rust leken me wel voldoende en vorige week donderdag werd voor het eerst weer met enkele collega's een tocht ondernomen naar de Saddle, een deel van de zeer zware Bloupunt-trail. 

Zeven kilometer hiken bergop ging nog grotendeels zonder problemen, maar diezelfde route weer naar beneden heeft de nodige schade aan mijn knie aangericht. Elke hike-stap zorgde voor een klap op het gewricht en thuisgekomen bleek de totale afstand van 14 kilometer veel te veel van het goede. Noodgedwongen rust dus voor misschien wel langere tijd. Eerst moet ik volledig hersteld zijn vóór de wandelschoenen weer aan gaan. Engeland moet nog maar even wachten. Om met de woorden van koningin Maxima te spreken: "Hij heeft een beetje dom gedaan!"

Afrikaans woordenboek:

voetslaanpaaie  =  hike trails

"Ambtenaartje nooit genoeg"

Jaren geleden voerden de kleuters van de Nazarethschool, waar ik directeur was, een leuk toneelstukje op. Alles draaide om een rups die nooit genoeg had, altijd maar meer wilde hebben en nooit tevreden was. Deze herinnering kwam bij me boven toen Zuid-Afrikaanse ambtenaren om de zoveelste loonsverhoging vroegen. Ze dreigen te gaan staken. Niets bijzonders, want dat gebeurt wel vaker. Veel vaker zelfs. De ruim één miljoen overheidsdienaars hebben het erg slecht, vinden ze zelf. Ze vinden jaar na jaar, dat ze zwaar onderbetaald worden voor al het harde en zware werk dat ze (helaas niet) verrichten. Onze ervaringen met ambtenaren van Home Affairs zijn abominabel slecht en we zijn echt niet de enigen. Heel het land klaagt en moppert over de slechte dienstlevering die er geleverd wordt. De looneisen die ze steeds stellen, bedragen altijd ruimschoots meer dan 10%. Drie jaar geleden heeft de overheid een akkoord bereikt met de ambtenarenbond over een jaarlijkse stijging + een bonus. Door de Corona-pandemie en de miljarden Randen die daarmee gemoeid zijn, vroeg de regering een loonoffer van éénmalig een stijging van 0%. Gegeven het feit, dat miljoenen mensen hun job verloren hebben, mogen ambtenaren die de hele pandemie-periode normaal doorbetaald zijn, eigenlijk niet klagen. Maar dat doen ze dus wél. Om hun goede wil te tonen hebben ze hun loonsverhogingseis flink verlaagd. Ze vragen nu slechts 7,2% ! De regering weigert, want ze heeft het daarvoor benodigde geld eenvoudig weg niet. Van elke Rand, die de staat aan inkomsten krijgt, gaat de helft (0.49) naar de salarissen van het ambtenarenkorps. Geen loonsverhoging, dan komt er volgens de vakbond een staking. Hoe ziet een staking eruit als je toch al bijna niets uitvoert ?

Na het lezen van een column in Die Burger van woensdag 5 mei, heb ik besloten om toch maar niet te beginnen aan een harem. Jacob Zuma, de voormalige president van Zuid-Afrika had wél een harem bestaande uit vijf vrouwen. Volgens de schrijver van de column, Heinz Mödler, zitten er nogal wat haken en ogen aan het hebben van meerdere echtgenotes en was de oorspronkelijke betekenis  heel anders dan wat wij ons er van voorstellen: 'n Harem vol vroue was nooit bedoel om 'n lushof vir seksuele kaskenades te wees nie. Hierdie area wat in Arabies "afgeslote" beteken, is oorspronklik geoormerk om 'n veilige hawe vir vrouens en kinders te wees. Een typische harem kon gemakkelijk honderden of zelfs duizenden vrouwen in beschermde opsluiting bevatten. De kosten waren dan natuurlijk enorm en uitsluitend koningen of vreselijk rijke mensen konden zich dit veroorloven. De "bestuurder" van de harem was de moeder van de eigenaar of diens eerste vrouw. Alle echtgenotes zaten als het ware achter slot en grendel, zodat contact met andere mannen niet mogelijk was. Enkel de gecastreerde eunuchs waren de enige mannen in zo'n harem. De besturende matriarche besloot welke vrouw de eigenaar van de harem een bepaalde nacht mocht bezoeken. Gewoonlijk wanneer "oma" vond, dat het tijd werd voor een nieuw kleinkind. Ismail Ben Sjarif (1672-1727) van Marokko bezat een harem bestaande uit meer dan 500 vrouwen. " 'n Kersfees is net 'n Kersfees wanneer al jou 1171 kinders kan aansit vir ete. Ismail se kroos is vandag nog 'n wêreldrekord". 

De Djengis Khan had slechts één vrouw, maar toch blijkt uit DNA-onderzoek, dat 8% van de bevolking van miljoenen mensen over Khan's genetisch materiaal beschikt. Heinz Mödler vergelijkt 'n harem met 'n droom van een Ferrari: Iedere man droomt er van, maar als die droom werkelijkheid wordt, krijg je te maken met de nadelen en die liggen zowel bij een harem als ook bij een Ferrari vooral op het financiële vlak !

Tenslotte:

In mei en oktober 2016 hadden we de "rietdakwerkers" van Lucas Quality Thatchers op bezoek. Alle oude riet werd toen verwijderd en vervangen door nieuw materiaal.  Daarna hadden we een fraai en perfect rieten dak boven ons hoofd. Veertig jaar moet dat zo blijven, maar helemaal zonder onderhoud is zo'n dak nu eenmaal niet. Na vijf jaar moest er wat onderhoud gepleegd worden, want zo'n dakbedekking werkt nu eenmaal. Woensdag en donderdag hadden we 9 personeelsleden van LQT over de vloer, of beter gezegd: op ons dak. Door het riet te "compacten", wordt het riet opgeklopt, waardoor ontstane ruimte tussen de rieten verdwijnt. De vorige keer zaten we tot verdriet van Sanja enkele weken - zowel binnen als buiten - vreselijk in het stof, maar dat was deze keer gelukkig helemaal niet het geval. Zoals ook vorige keer verliepen de werkzaamheden weer perfect, maar van LQT hadden we niet anders verwacht !

Afrikaans woordenboek:

                                           mooi maak  =   opknappen

 

"Landschapsvervuiling"

Over het storten van vuilnis in onze regio schreef ik al meerdere keren. Op allerlei plekken kom je bouwafval, zwerfvuil of zomaar weggegooide flessen, kleren, papier en plastic tegen. Gelukkig zijn er groepen burgers die regelmatig vervuilde plekken opschonen. Vandaag wil ik het echter hebben over een heel ander soort vervuiling, namelijk landschapsvervuiling. 

Talloze keren heb ik al foto's van fraaie landschappen gepubliceerd op mijn weblog, in verslagen van wandelingen en op mijn Facebook-pagina. Door veel te wandelen en wekelijks motorritten te maken, kom ik nogal eens in prachtige gebieden met fraaie uitzichten. Maar sinds een tweetal jaren is het fraaie landschap lelijk aan het veranderen. Steeds meer boeren hebben al overkappingen of zijn bezig met het plaatsen ervan.   

Duizenden palen worden in de grond gedreven en daarna worden er over honderden meters uitgestrekt fijnmazige kunststof doeken gespannen. De redenen van deze kunstmatige aanpassingen: Geen uitbraken meer van vogelgriep, want de uitwerpselen van overvliegende (trek)vogels komen niet meer op de groente en het fruit. Ook worden bacteriën, schimmels en ongewenste schadelijke insecten geweerd waardoor veel minder met gif gespoten hoeft te worden. Als laatste reden is er ook nog de bescherming tegen stormachtige wind en te hoge temperaturen. 

Het lichtgekleurde doek beschermt de planten tegen de al te felle zonnestralen, waardoor er minder planten verbranden en er ook minder besproeid hoeft te worden. Allemaal heel legitieme maatregelen die ook nog eens voordelen voor het milieu opleveren. De boeren moeten denken aan hun productie en bekommeren zich natuurlijk niet om het uitzicht dat toeristen graag willen hebben. Jammer natuurlijk, maar daar zullen we mee moeten leren leven. Wat me meer bekommert, is de aanblik van deze overkappingen over enkele jaren. Tijdens één van onze wandelingen zagen we al een exemplaar met totaal vernielde doeken. Dit zal - naar ik aanneem - echt niet bij een enkel geval blijven en of we ooit van deze landschapsvervuiling af zullen komen ?  Tussen Montagu en Swellendam zag ik maandag al een drietal van deze enorme  overkappingen. Een prachtige route wordt duidelijk iets minder mooi !

Tenslotte:

Het is voor ons altijd weer erg  leuk wanneer Nederlandse familieleden of vrienden hier op bezoek komen. Hoewel Sanja al 10 jaar weg is op basisschool De Rank in Helmond, was het toch bijzonder om ex-collega Lisette en haar zoon Angelo zaterdag in een bistro in Stellenbosch te ontmoeten. De tijd was natuurlijk veel te kort om helemaal bijgepraat te raken, maar leuk is zo'n weerzien natuurlijk wel. Toen deze gasten ook nog stroopwafels meebrachten voor Sanja en een doos sigaren voor mij zaten wij helemaal op rozen. Heel bijzonder vonden wij het, dat zoon Angelo zijn moeder deze echt wel dure 16 daagse reis als moederdaggeschenk aanbood. Er zullen wel meer moeders zijn, die zo'n attente zoon zouden willen hebben, denk ik !

Afrikaans woordenboek :

Op die ashoop sit  =  moedeloos zijn