" Hellemond "

De kerstman is weer vertrokken. De niet helemaal gelukte oliebollen werden een olieboltaart, maar die smaakte toch goed en is geheel en al opgegaan. Sanja heeft haar gebruikelijke vuurwerk-show gegeven. Kortom, een nieuw jaar ligt voor ons. Goede voornemens maak ik sinds een paar jaar niet meer, want er kwam maar zelden echt iets van terecht en wat de goede gezondheid, die we iedereen toewensen, betreft: "Die lewe maak soms rare draaie", zegt men hier. We zien op TV elke dag de ellende op de hele wereld en de Nederlanders, die zwemmen in het water in plaats van in geld. Wij zien hier in Zuid-Afrika de economische problemen en de corrupte regeringsleiders en politici, maar genieten weel van de bijna dagelijks schijnende zon. 

"Helmond ! Kan daar iets goeds van komen? Kun je nergens anders een baan als onderwijzer vinden dan in Helmond?" Dat waren de woorden van mijn vader toen ik hem in mei 1972 vertelde mijn eerste baan als jonge onderwijzer gekregen te hebben. Helmond was een metaal- en textielstad net als Tilburg, Hengelo en Almelo. Veel laagbetaalde banen voor mensen zonder noemenswaardige  opleiding. Het gemiddelde inkomen lag ver onder het landelijk Nederlands gemiddelde en dat was goed te zien in de verpauperde arbeiderswijken. Over het taalgebruik van de Helmonder werd smalend gedaan: Hard, scherp en een zwaar, lelijk dialect, dat voor de meeste mensen buiten Helmond niet te verstaan was. 

Maar dat lelijke aanzien van de stad veranderde in de periode van 1980 tot nu. Nieuwe wijken als Rijpelberg, Dierdonk, Brandevoort en Zuidkade zorgden voor een flinke groei van de stad en het gemiddeld inkomen kreeg een sterke boost. Wie nu in Helmond komt, is verrast door fraaie wooncomplexen, prachtige parken met veel groen en uitstekende winkelvoorzieningen. En het lelijke Helmondse dialect wordt bijna nergens meer gesproken of gehoord, want er is intussen veel "import " komen wonen. 

Toch probeert men deze taal te behoeden voor uitsterven en echte Helmonders van geboorte blijven hun dialect zoveel mogelijk trouw. Een laatste initiatief werd gesignaleerd door mijn zus. Ze stuurde me een krantenknipsel over een bijzondere bewegwijzering door middel van een soort van stickers, die op de wegen aangebracht zijn en waarvan de tekst in onvervalst plat Helmonds is gedrukt. Bezoekers en " import-Helmonders" zullen er wellicht wat moeite mee hebben, maar deze interessante route-aanduiding is origineel en maakt Helmond weer een klein beetje mooier. Telkens als ik in Nederland ben, bezoek ik de stad waar ik met veel plezier gewoond en gewerkt heb. Ik kijk mijn ogen uit en geniet van al het nieuwe. Het lelijke eendje wordt steeds meer een fraaie zwaan !

Er zijn trouwens twee theorieën over de naam Helmond. Wikipedia leert ons: 

In het wapen van Helmond staat een helm afgebeeld. De naam Helmond heeft echter niets met een helm te maken. De naam wordt wel uitgelegd als een samenvoeging van HEL, dat "laaggelegen" zou betekenen, en MOND, dat zou verwijzen naar een "hoger gelegen, beveiligde plaats". De helm verscheen reeds op een zegel uit 1241, toen men de historische betekenis al niet meer kende. Deze zou de versterkte middeleeuwse stad symboliseren. Oorspronkelijk was het een middeleeuwse pothelm. Deze is later aangepast aan de mode en is nu een toernooihelm. De eiken takjes symboliseren de Vrijheid. Het vogeltje tussen de takjes is een middeleeuwse versiering en heeft geen enkele betekenis !

'n Held met die mond wees  =  een lafaard zijn