donderdag 24 september 2015

" Uitgekafferd ! "


We gebruiken dit voltooid deelwoord allemaal wel eens zonder ons te realiseren hoe beledigend dit uit de slaventijd stammende scheldwoord is. Een kaffer is een ongelovige, 'n sukkel of een domoor en in (Zuid-)Afrika werden leden van de Khoi-stam zó - vooral door de blanken - genoemd. Na de omwenteling in 1994 is dit woord in de ban gedaan en als je het in deze tijd gebruikt, heb je zó een rechtszaak aan je broek. Datzelfde geldt voor woorden als hottentot,hotnot,skollie,koffieboon en nog diverse andere scheldwoorden. Maar nauwelijks iemand neemt aanstoot aan het woord "kafferboom", waarvan weinigen de Latijnse naam Erythrina Kaffra kennen en/of gebruiken: 
Momenteel staat deze niet opvallend mooie boom wél schitterend te bloeien en bij ons om de hoek in de Kerkstraat staan er een vijftal heel mooi te wezen. De kafferboom heeft geen enkele moeite met zijn naam en bloeit er lustig op los !

Mijn verblijf van 7 dagen in Nederland is al op de helft. We hebben de verjaardag van onze honderdjarige tante Jo gisteren op indrukwekkende wijze en in groot gezelschap gevierd.


Tante Jo's feestdag begon gistermiddag om 14.00 uur met een speciale activiteit in het park Houtrijk in Nuenen, waar de burgemeester de jarige uiteraard feliciteerde en waarna tante Jo met assistentie van de burgemeester een zuiltje ontdeed van een doek. De gemeente Nuenen plaatst voor elke eeuweling, die er in de gemeente komt, een (linde-)boom. De aankomst bij het park geschiedde in een prachtige oldtimer. Iets heel anders dan het oude Dafje waar oom Lowie destijds altijd reed.



Na deze ceremonie ging het gezelschap naar de feestzaal, waar ongeveer 150 gasten de jarige kwamen feliciteren. De dag werd afgesloten met een buffet-diner voor 52 speciaal uitgenodigde gasten. Niet alleen voor de jarige was dit een feest van herkenning, maar ook voor de gasten, vooral bestaande uit neven en nichten van de jarige. Voor mij was het zeer bijzonder om enkele familieleden te ontmoeten, die ik    meer dan 50 jaar niet gezien had. Om half tien kwam er een einde aan de feestdag en kon de zichtbaar vermoeide honderdjarige terug naar haar kamer in zorgcentrum De Akkers en kwam er ook een einde aan ons "feest van herkenning".

Vandaag reizen we verder. De komende drie dagen vertoeven we in bungalowpark Hoge Hexel in Overijssel. Hier gaan we de overige bestuursleden van de stichting Nieuwe Horizon ontmoeten en combineren zo het nuttige met het  aangename. Zondag zit ons verblijf in Nederland er op en vliegen we al weer terug naar Kaapstad. Onze tijd in Nederland was dermate kort, dat we helaas nauwelijks vrienden en kennissen konden bezoeken. Niet boos zijn. Dat gaan we de volgende keer goed maken !


Zuid-Afrikaans woordenboek:

moenie kwaad wees nie  =  niet boos zijn 

 
 
 

 

 
 
 
 
 

donderdag 17 september 2015

" Honderd "


Volgens Nederlandse statistieken waren er in het jaar 2000 ongeveer 1100 honderdjarigen. Dat aantal is in 2015 flink toegenomen en Nederland kent  momenteel ongeveer 2200 "eeuwelingen".
Op woensdag 23 september hoopt ook tante Jo Relou deze leeftijd van de zéér sterken te bereiken. Voor onze familie is tante Jo een tante, die als een moeder voor ons gezorgd heeft toen onze eigen moeder grote lichamelijke problemen had. Vooral de jongsten: Wim en Angela brachten maanden door bij tante Jo en oom Lowie in Nuenen. Oud worden is één ding, maar ook  geestelijk en redelijk lichamelijk nog functioneren, dat is niet velen gegeven. Gelukkig geldt dat wél voor tante Jo. Natuurlijk zal er veel aandacht aan deze bijzondere verjaardag gegeven worden en broer Wim,schoonzus Rita en Sanja zijn ondertussen al in Nederland en ik vlieg aanstaande zaterdag naar Nederland.We willen het feest ter gelegenheid van tante Jo's bijzondere  verjaardag natuurlijk niet missen !

Vorige week schreef ik al over de belangrijke plaats, die rugby inneemt in de Zuid-Afrikaanse samenleving. Dat gaat momenteel zelfs zó ver, dat er een hulplijn voor de thuis blijvende echtgenotes van de Springbok-spelers  in het leven geroepen is.
                                  
Deze "Hulplyn vir grasweduwees" geeft desgewenst 24 uur per dag psychologische ondersteuning, maar daar houdt het niet bij op. Ook kunnen de achterblijvende dames in nood goede raad krijgen wanneer zij behoefte hebben aan het bezoek van een loodgieter, een elektricien, een slotenmaker,en dergelijke.
                                  
Het nationale team, Springbokken genaamd, is momenteel in Londen om deel te nemen aan het Wereldbekertoernooi Rugby !

Tenslotte:
De vondst van de overblijfselen in een grottenstelsel bij Johannesburg krijgt ook hier natuurlijk de nodige aandacht. President Zuma sprak: "Ons is baie opgewonde en trots,dat dit in Suid-Afrika gebeur het. Ons land is waarlijk die wieg van die mensdom".
                           
Maar het ANC-parlementslid Mathole Motshekga is heel wat minder enthousiast en gaf als commentaar: "Dit lyk of die vonds wil bevestig, dat Afrikane van bobbejane (bavianen) afkomstig is".

Zuid-Afrikaans woordenboek:   

skeletklets  =  lichamstaal




woensdag 9 september 2015

Onze Tongaland Broodboom !


Drie ochtenden per week haalt Sanja onverkocht brood op bij de Spar en brengt dit naar enkele plaatsen in Ashbury, waar hongerige kinderen van alle kanten komen aanlopen of al op haar staan te wachten. Jammer genoeg heeft Sanja niet altijd voldoende brood om alle hongerige magen te vullen. Maar wellicht hebben wij de oplossing in onze eigen tuin, want wij blijken een Encephalartos Ferox in onze tuin te hebben. Deze plant wordt ook wel de Tongaland Broodboom genoemd. Deze bijzondere plant kan wel 100 jaar oud worden en krijgt soms een grote zaadkolom en dat is bij ons nu voor de eerste keer gebeurd. Heel decoratief om te zien en de plant is zo bijzonder, dat je ze slechts met speciale certificaten kunt kopen. De bovenstaande foto is uit onze tuin.  De onderstaande is van internet en daarbij is goed te zien hoe de zaden uiteindelijk vrij komen!
 Rugby is mateloos populair in dit land en als de overkoepelende bond een groot probleem heeft, is het hele land "ziek". Agency for New Agenda (ANA) , een tamelijk nieuwe politieke partij wil met een rechtszaak afdwingen, dat ook bij de selectie van rugbyspelers voor het nationale team de "Regstellende Aksie" wordt toegepast. 
Dat houdt in, dat het team een afspiegeling moet zijn van de demografische samenstelling van de bevolking en dat betekent, dat 80% van het team zwart moet zijn, 15% bruin en 5% blank. Momenteel zijn 9 van de 30 spelers zwart, maar daar is ANA niet tevreden mee. In de selectie van 30 behoren 24 spelers zwart te zijn, 4 spelers bruin en slechts 2 mogen blank zijn volgens ANA. Deze partij kijkt niet naar kwaliteit, maar uitsluitend naar kleur. Dat schoot in het verkeerde keelgat van een blank parlementslid van de VF-Plus partij. Anton Alberts gebruikt zeer krasse taal:
'n Land se demografie kan nie op alles afgedwing word nie. "Dit is presies wat Hitler gedoen het. Hy het die samelewing maatskaplik gemanipuleer deur te besluit watter mense waar hoort".
Hij gaat op zijn beurt een verzoek indienen bij de Britse regering om  te komen tot een protest tegen de Zuid-Afrikaanse politieke inmenging in de rugby-sport. In Groot-Brittannië wordt in 2016 het wereldbekertoernooi Rugby gehouden en het wordt hier als een absolute ramp beschouwd, wanneer Zuid-Afrika helemaal niet of met een danig verzwakt team deel neemt. Sport en politiek gaan zelden goed samen. Dit verhaal zal nog wel een staartje krijgen !

Tenslotte:
Sanja legt momenteel de laatste hand aan het verzamelen van haar bagage voor de aanstaande reis naar Nederland. Zaterdagochtend breng ik haar naar de Kaapse luchthaven en als alles volgens plan verloopt, arriveert zij zondagmiddag bij haar ouders in Ermelo !



Zuid-Afrikaans woordenboek:

afrigter  =  trainer

donderdag 3 september 2015

Nóg meer bloemen !

Vorig jaar bezochten we voor de eerste keer de jaarlijkse "bloeme-skou" in Bredasadorp. Vooral de prothea's in alle variëteiten waren show(s)toppers van de eerste orde.

We keken onze ogen uit en daarom aarzelden we geen moment toen we de aankondiging zagen van de 2015-versie,die in het laatste weekend van augustus gehouden werd. Op naar Bredasdorp dus. De rit van zo'n 100 km naar dit landbouwdorp is in deze tijd van het jaar bepaald geen straf vanwege de uitbundig geel bloeiende canola-velden,die prachtig contrasteren met het overwegend grasgroene decor en we zagen -ook altijd weer interessant-  grote aantallen kraanvogels.

Ook dit jaar was de bloemenshow weer overweldigend mooi. Er was een fynbos-decor gemaakt met ongeveer alle soorten planten,die in de vrije natuur ook voorkomen en waarbij vooral de prothea's met hun bijzondere vormen en kleuren het beeld bepaalden.

Ook zagen we een vijftigtal werkelijk fantastisch opgemaakte bloemstukken,die we zo ongeveer allemaal op de foto gezet hebben. Deze tijd van het jaar is door een redelijke hoeveelheid neerslag en een grote hoeveelheid zon eigenlijk de mooiste tijd van het jaar wat bloemen en planten betreft !

Tenslotte:

Nu de winter op z'n eindje loopt en de nachten en ochtenden niet meer zo koud zijn, ontwaakt niet alleen de natuur, maar óók de lust (nou ja!) om weer eens buiten aan het werk te gaan. Dus is het tijd om de verfkwasten uit de terpentine te halen en te constateren, dat de kwasten ondertussen allemaal hard geworden zijn en weg gegooid moeten worden. Maar Sanja zorgt er gelukkig voor,dat er altijd nieuwe kwasten in de schuur liggen. (Fijn, wanneer vrouwlief zo goed meedenkt en me aan het werk houdt). Niets weerhield me er dus van om  verder te gaan waar ik enkele maanden geleden gebleven was met het buiten-schilderwerk.We hebben nu eenmaal een erg groot huis en daardoor veel te schilderen, maar we schieten lekker op en ik ben ongeveer op de helft oftewel "halfpad", zoals ze hier zeggen. Het streven is om nog vóór de lange,hete zomer alle buitenmuren van een frisse,nieuwe verflaag te voorzien !




Zuid-Afrikaans woordenboek:

skougronde  =  tentoonstellingsterrein









donderdag 27 augustus 2015

Een bloemrijk verhaal !


In het noordwesten van onze provincie West-Kaap doet zich in augustus en september een bijzonder bloemrijk verschijnsel voor. De Namaqua-daisies exploderen en zorgen voor een tientallen kilometers kleurrijk bloementapijt. Voor ons waren de 600 kilometer naar Namaqualand  nu iets te ver, maar in het West Coast National Park bij Langebaan aan de westkust doet zich dit schouwspel óók voor en dat is máár 3 uur rijden van ons vandaan. Vorige week vrijdag reden wij via een prachtige toeristische route naar dit natuurgebied en keken onze ogen uit bij deze onbeschrijflijk uitbundige bloemenpracht. In het Postberg-gebied van dit park weet je gewoonweg niet waar je kijken moet. Kilometers lange bloemenvelden van Dimorphoteca's, Ornithogalums, Heliophila's, Gazania's en nog tientallen andere soorten.

Je blijft maar fotograferen en samen hebben we ongeveer 300 foto's gemaakt. Kennissen zeiden het al: "Je moet dit verschijnsel een keer gezien hebben". En gelijk hebben ze. Dit smaakt duidelijk naar méér. In Namaqualand is het bloemengebied  vele malen groter en dus is ons plan al klaar: 't Volgend jaar toch maar die verre rit naar Namaqualand !


Vier dagen lang hadden we een Nederlandse gast in ons woonstel. Hiddo is een Drontenaar, die op eigen initiatief een sponsoractie op touw heeft gezet om geld in te zamelen voor projecten van Sanja en van de stichting Nieuwe Horizon. Het resultaat was geweldig. Hij overhandigde ons een cheque ter waarde van 30.000 Rand ( ongeveer € 2000 ) voor behoeftige kinderen en jonge mensen in Ashbury. Een gebaar, waar we ontzettend dankbaar voor zijn en we zullen zorg dragen voor een goede besteding van dit geld. Helaas houdt hier het goede nieuws op, want Hiddo moest zijn vakantie voortijdig afbreken vanwege het totaal onverwachte overlijden van zijn 46 jarige zoon. Maandag hebben we hem naar de Kaapse luchthaven gebracht en we wensen Hiddo en zijn familie heel veel sterkte met dit niet te bevatten verlies !

Tenslotte:
Er is hier in de regio een zogenaamde Vino Donna's club. Deze uitsluitend voor vrouwen toegankelijke groep heeft de interessante activiteit om maandelijks een wijnboerderij te vereren met hun bezoek. Ze leren veel over het hele wijn-fabricageproces, maar daar blijft het op zo'n avond natuurlijk niet bij. Er moet uiteraard flink geproefd worden van de vino en gegeten wordt er ook altijd. Maar de echtgenoten worden op deze avonden schromelijk verwaarloosd en aangezien veel mannen prutsers zijn als kok, bleven we geheel en al in verwarring in de respectievelijke keukens achter. Dat moest veranderen om dreigende ondervoeding te voorkomen. De gang naar de voedingsbank kwam in beeld en daarom werden de mannenhanden ineen geslagen en na een tamelijk korte vergadering werd de Vino Heren Sociëteit in het leven geroepen. Als de dames de hort op zijn, gaan een aantal heren vergelijkend waren onderzoek doen bij de diverse restaurants in de regio. Gisteravond gebeurde dit in het restaurant van Avalon Springs. We genoten van een goede maaltijd. Ook de wijn was dik in orde. Al met al een geslaagde avond in dit excellente gezelschap !



Zuid-Afrikaans woordenboek: 

'n knoeibouer  =  een prutser






donderdag 20 augustus 2015

" Hoe ry die Boere....! "

Wel, die boere reden vorige week vrijdag in groten getale naar Villiersdorp.

                          
 De plaatselijke Klassieke Tractoren Vereniging organiseerde een treffen, waarbij alles wat met (oude) tractoren te maken heeft, present was. Van oude roestbakken tot mooier dan nieuw gerestaureerde "werkpaarden  uit vervlogen tijden". Het oudste exemplaar dateerde zelfs van 1897.



Naast de honderden tractoren was er ook een behoorlijke vertegenwoordiging  van klassieke auto's en dan kan mijn dag écht niet meer stuk.Voeg daarbij schitterend winterweer met de hele dag zon en een temperatuur van bijna 30 graden en  de prachtige tocht naar Villiersdorp via de grondpaden van Eilandia, wat is er dan nog meer te wensen !

We zijn alweer naar een concert geweest. Dit keer was het een optreden van "Elvis Blue" op een plaas in Buffelsjagrivier bij Swellendam. Bij de naam Elvis denk je aan een vetkuif in een wit glitterkostuum en een gitaar.
                                   
Nou, die gitaar had hij. Twee zelfs, maar verder geen poespas. Elvis Blue heet eigenlijk heel gewoon Jan Hoogendyk en is in het dagelijks leven muziekdocent in George. In 2010 won hij de Zuid-Afrikaanse versie van "IDOLS" en sindsdien behoort hij tot de betere zangers in dit land. Hij koos voor deze artiestennaam als eerbetoon aan een jeugdvriend, Elvis Blue geheten, die op 11-jarige leeftijd overleed aan Hiv/Aids. In zijn vrije tijd geeft hij gratis gitaarles aan arme jongelui en dat hij goed gitaar speelt, werd tijdens het akoestische concert heel duidelijk. Een tot de laatste plaats gevulde hal had een bijzonder geslaagde avond!

Tenslotte:
Sinds een maand is ons vervoersmiddelenpark uitgebreid met een scooter. Een goede kennis van ons verblijft een half jaar ergens ver weg in het oosten van Zuid-Afrika. 

Hij heeft de scooter bij ons in de garage gestald met het aanbod aan Sanja om er regelmatig gebruik van te maken. Tot nu toe houdt Sanja de boot nog af en gebruikt ze haar oude, vertrouwde Union-fiets. Om in conditie te blijven, beweert ze. Maar tijdens de tractor-show in Villiersdorp toonde zij wel erg veel belangstelling voor deze Amerikaanse Massey-Harris uit 1939. Kijk maar eens wat ze aan het doen is. Het zou me helemaal niet verbazen wanneer er binnen afzienbare tijd zo'n vervoermiddel voor haar bij ons in de garage komt te staan. Fietsband, motorband, autoband: we hebben met onze huidige vervoermiddelen nog wel eens lekke banden. Met  die Massey-Harris hoort dat ongemak in ieder geval  tot het verleden !


Zuid-Afrikaans woordenboek:

bromponie  =  scooter

donderdag 13 augustus 2015

"Mister Exactly"

                                      
Op 3 augustus zijn we naar het Aquila Wildpark  geweest. Dit park ligt ongeveer 95 km ten noorden van Montagu. Normaal zijn de toegangsprijzen van dit 4-sterrenpark erg hoog, maar zuinig als we zijn,  konden we nu gebruik maken van een interessante aanbieding. Allereerst begonnen we met een buffet-lunch, waarna we opgewacht werden door ranger Kensington voor een gamedrive. Twee uur lang reed hij ons in zijn jeep door het ruim 7000 hectare tellend park en hij wist heel veel wild voor ons te traceren. Dat zorgde ervoor, dat we samen met 250 foto's weer thuis kwamen.

Kensington gaf steeds uitleg en had de gewoonte om in elke zin het woordje "exactly" te gebruiken. We hebben hem daarom de bijnaam "Mister Exactly"gegeven. Dat doet me denken aan een voorval, wat Sanja's ouders jaren geleden in Helmond meemaakten. Zij werden te woord gestaan door een verkoper, die bij voortduring het woord "gigantisch" gebruikte. Terwijl ik deze weblog zit te typen, kijkt Sanja over mijn schouder mee en deelt me fijntjes mee, dat IK eigenlijk niets moet zeggen, want dat ik het woordje "eigenlijk" te pas en te onpas gebruik. Volgens mij is dat nogal overdreven en valt dat eigenlijk best wel mee !

De letters CEF staan voor Child Evangelism Fellowship en dit is een van oorsprong Amerikaanse interkerkelijke  organisatie, die al sinds 1937 aktief is. Sanja vernam van het bestaan van  deze organisatie en via Amerika werd contact gelegd met Zuid-Afrikaanse leden. Zo kwam Sanja ongeveer een jaar geleden  in gesprek met dominee Kobus Viljoen en zijn vrouw Cora.
                                  
Dit echtpaar biedt CEF-zendings-cursussen aan aan mensen, die daarna op hun beurt de opgedane kennis overbrengen op kinderen.  Kobus en Cora gebruiken zg. "Wonderboekjes" , die we gratis  bij hen thuis in Strand bij Kaapstad op konden halen. Afgesproken werd, dat het echtpaar op afroep van Sanja een cursus zou komen geven. Op 1 augustus was dat het geval in Montagu en 15 vrouwen, blank, bruin en zwart en van verschillende kerkgenootschappen, namen er aan deel.
                                 
Er werd veel geleerd, gezongen, gelachen en - niet onbelangrijk - ook gegeten op één van de koudste dagen in deze winter. Het is de bedoeling, dat er volgend jaar wéér zo'n cursus aangeboden gaat worden. Dan worden vooral vrouwen uitgenodigd, die op een plaas verblijven en al werken met kinderen of dit willen gaan doen !

Tenslotte:
In de zaterdag-editie van de krant staan elke week recensies van nieuw verschenen boeken. Op 1 augustus werd een boek van de schrijver Chris Schoeman beoordeeld, waarvan de titel direct onze belangstelling had: 
"Die onbekende Van Gogh"

Wij zijn geen van beiden echte Van Gogh-kenners en wisten dan ook niet van het bestaan van Cor(nelis),de jongste van drie broers. Cor heeft als ingenieur gewerkt in de goudmijnen van Johannesburg en bij de Spoorwegen  in Pretoria. Ook heeft hij aan de Anglo-Boere Oorlog deelgenomen (1899-1902). Schoeman beschrijft het opvliegend karakter, de opvoeding in het domineesgezin, het (ongelukkige) huwelijk met Anna Fuchs, de vriendschappen en de zelfmoord , die hij pleegde ten tijde van de Boere-oorlog. Ook gaat Schoeman uitgebreid in op de nogal problematische geestestoestanden van alle kinderen Van Gogh. Wij lezen erg graag Afrikaans geschreven boeken en dit boek  - met een Hollands tintje - zal zeker binnenkort bij ons op de boekenplank staan !


 Zuid-Afrikaans woordenboek:

'n malhuis  =  een gekkenhuis