Upupu Africana.

Geen woord voor het Afrikaans Woordenboek, maar de Latijnse naam voor een vogel die in Nederland luistert naar de naam: Hop. In Zuid-Afrika noemt men hem : Hoep-hoep. Tot voor kort zagen we deze prachtige vogel wél bij Wim en Rita in hun tuin, maar eigenlijk nooit bij ons. Maar sinds een week scharrelt er gelukkig ook een exemplaar in onze achtertuin. De vogel is niet erg schuw, want Sanja kon hem heel dicht benaderen om hem op de foto te zetten en het resultaat mag er wezen, denken we.

Verder hebben we ons deze week bezig gehouden met het uitzoeken van een houtkacheltje. Terwijl de dagtemperaturen de hele week boven de 30 graden uitstegen, gingen wij op pad om te zorgen dat wij er in de kille winteravonden van juni en juli lekker warmpjes bijzitten. Stookhout hebben we  - na het snoeien van enkele grote bomen in onze tuin – voorlopig wel  genoeg. Dus laat de winter maar komen, maar voorlopig nog niet ! 

Er gloort ook weer hoop aan het keukenfront. Alle onderdelen die nog geplaatst moeten worden, zitten in de container die deze week vanuit Duitsland in Kaapstad aankwam. Verder is hier nu de zomervakantie voorbij en zouden de laatste keukenwerkzaamheden op korte termijn uitgevoerd kunnen worden.

Tenslotte: We missen hier onze culturele uitstapjes. In Nederland bezochten we regelmatig uitvoeringen in het Philips Muziekcentrum en de Stadsschouwburg in Eindhoven en in ’t Speelhuis in Helmond. Mogelijkheden genoeg ! Hier in Zuid-Afrika ligt dat heel wat moeilijker. Voor topuitvoeringen moet je naar Kaapstad of Johannesburg. Maar Kaapstad betekent wél  2 en een half uur heen en ’s nachts weer 2 en een half uur terug met onverlichte wegen, auto’s met slechte verlichting, dronken bestuurders en voetgangers op straat, is allerminst  plezierig. Johannesburg is natuurlijk helemaal niet te doen: Twee en een half uur in de auto naar Kaapstad, 2 uur vliegen naar Johannesburg, taxiritten, ’n hotelovernachting en na het optreden op dezelfde manier weer terug. Geen haalbare kaart. Jammer is dat, want er zijn heus wel interessante optredens binnenkort van o.a.  The Hollies, The Moody Blues en vooral van The Eagles.

Maar soms is er dan toch plotseling een mogelijkheid. Afgelopen zaterdag was er een middag-optreden  van “The Phantom of the Opera” in Kaapstad. Sanja wilde hier dolgraag naar toe en samen met nog 17 enthousiastelingen reed Monique, de dochter van onze buren, met haar toeristenbus “Kaapstad toe”. De voorstelling overtrof alle verwachtingen en dagen later werd er nóg in geuren en kleuren over gesproken.

Zuid-Afrikaans woordenboek:

Soos een kraai vlieg  =  hemelsbreed

Hellemond huilt, waar het eens heeft gelachen !

Dit carnavalslied kwam meteen in me op toen we via de BVN-zender  het nieuws van de brand in het Speelhuis vernamen. En dankzij de hulpvaardigheid van enkele familieleden en kennissen kregen we via de E-mail de nodige foto’s van het - letterlijk en figuurlijk -  ramptoneel te zien. Het moet gezegd. Het deed me wel wat om dit bijzondere  gebouw totaal verwoest te zien.

Als lid van Mannenkoor Lambardi stond ik elk jaar wel een paar keer op ’t podium van ’t Speelhuis en ook Sanja’s voormalige koor  Kolok had hier regelmatig een optreden. Daarnaast bezochten we er elk jaar wel enkele voorstellingen. Zo’n 35 jaar geleden was Helmond een lelijke, arme textiel-industriestad. Het toenmalige stadsbestuur had gelukkig  visie en durf om een foeilelijke plek in het centrum van de stad te vullen met een uitzonderlijk  gebouw. Architect Piet Blom was de schepper van het speciale theater en Har Sanders beschilderde  de binnenzijde zeer kunstzinnig. Je kunt mijns inziens  de bouw van het Speelhuis zien als de start van de metamorfose van het lelijke Helmond naar de moderne stad die het  momenteel is. Ik ben heel benieuwd of er een herbouw komt en hoe die er dan uit zal zien !

Vanaf 15 december tot 8 januari heeft heel Zuid-Afrika zomervakantie en iedereen die het zich kan veroorloven gaat op pad naar zee of naar de natuurparken. Ook de zwarte bevolking gaat op reis. Zij gaan bijna allemaal “huis toe  “. Wat is het geval: In de provincie West- Kaap  overheersten de blanken zowel in aantal, wat betreft  financiële draagkracht en zeker ook in politiek opzicht. Het ANC, de “zwarte” politieke partij, was het een doorn in het oog dat zij in de West-Kaap onvoldoende  voet aan de grond kreeg. Men loste dit op door een groot aantal krotten  in de Oost-Kaap met bulldozers plat te walsen. De bewoners werd gratis een nieuw huisje met óók gratis water en elektriciteit beloofd en bovendien werd de mensen een baan aangeboden  op voorwaarde dat men zou verhuizen naar de West-Kaap. Duizenden mensen trokken zo naar hun nieuwe woonplaats en met de zomervakantie gaat men graag op bezoek bij familieleden die nog in de Oost-Kaap wonen. Eigen vervoer heeft men meestal niet en dus reist men met taxibusjes waar 12 personen in kunnen, maar waar de taxichauffeurs vlot het dubbele aantal mensen in stoppen. Zo rijden zij zwaar overbeladen in busjes die in zeer slechte technische staat verkeren afstanden van wel 1700 kilometer in 14 uur. Meestal gebeurt dat zonder (voldoende) te pauzeren en na het lossen van de passagiers racet men weer terug naar Kaapstad om de volgende shift te gaan halen. Het is absoluut onverantwoord wat er in deze tijd op ’s lands  snelwegen  gebeurt. De gevolgen zijn er dan ook naar. In Nederland sterven jaarlijks ongeveer 700 mensen. Hier in Zuid-Afrika staat de “verkeersdodenteller” sinds 15 december al op 1232 dodelijke slachtoffers, waarvan 85% ( 1047 personen )inzittende was van een taxibusje !!

Tenslotte: Dank je wel voor alle goede wensen die wij mochten ontvangen. Natuurlijk wensen wij  alle familieleden, vrienden en kennissen ook een heel voorspoedig 2012 in goede gezondheid. Een jaar waarin wij velen van jullie weer in levende lijve hopen te ontmoeten, want we komen even op vakantie naar Nederland. In verband met onze twee honden (of misschien tegen die tijd wel 12 ) kunnen we niet samen gaan. Sanja heeft al een ticket geboekt   voor 2  t/m 16 juni. Ik heb  momenteel nog geen datum gepland. Maar dat gaat binnenkort waarschijnlijk wel gebeuren.  En mochten jullie plannen hebben om deze kant op te komen, reis dan niet met een taxibusje. We komen jullie wel in  Kaapstad ophalen !

Zuid-Afrikaans woordenboek:

Vonkelwijn = champagne

Lyfstraf is goed vir seuns, sè skoolhoof !

Wij blijven onderwijsmensen en als we zo’n krantenkop in “Die Burger” lezen, dan heeft dat artikel natuurlijk onze belangstelling.         Op 21 december stond onderstaand artikel in de krant en we plaatsen het onverkort op onze weblog om een beeld te geven van gedachtengoed  wat  hier in Zuid-Afrika nog regelmatig voorkomt.

Lyfstraf hét ’n plek in skole, maar spesifiek in seunskole. Só het mnr. Etienne Gouws, hoof van die Hoërskool Parel Vallei op Somerset-Wes, gesè. “Lyfstraf kan soos ’n bom in skole werk, maar dit is ’n ingewikkelde kwessie. Lyfstraf in een seunskool, ja”het Gouws gesè. Dit is die eerste straf wat jy  vir die seun  gee en dit kan as ’n uitstekende afskrikmiddel dien. Maar as hy ’n tweede keer vir dieselfde oortreding by jou aankom,moet jy vra: “Hoekom het jy dit weer gedoen?” Hy het by navraag gereageer op ’n berig gister in Die Burger dat sommige onderwysers – hoofsaaklik in Gautengse (omgeving Johannesburg) skole – dink lyfstraf moet weer in skole ingestel word. Dit het aan die lig gekom in ’n verslag van die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) wat pas uitgereik is. Volgens hom is daar baie faktore wat in ag geneem moet word wanneer lyfstraf toegedien word. Dit is byvoorbeeld belangrik dat die onderwyser iemand met die “regte gesindheid” en “goeie oordeel moet wees. Mnr. Japie Spies, hoof van die Hoërskool Montagu, het ook gesè lyfstraf kan as ’n goeie afskrikmiddel vir seuns in hulle tienerjare dien.

 “Dit is makliker op die platteland, want ons het toegang tot die ouers en die kinders is  nie  so  anoniem nie”. Mnr. Marius Ehrenreich, hoof van die Hoërskool Groote Schuur in Nuweland, het egter verskil en gesè hy dink nie  lyfstraf is bevorderlik vir dissipline in skole nie. “Lyfstraf het nie ’n plek in enige skool nie. Maar dit is belangrik dat die kinders weet wat aanvaarbaar en onaanvaarbaar is”.

Lesers sè hul sè:

Johan vd Merwe: Lyfstraf is ongrondwetlik,nes (net als) slaverny en apartheid. Onnies (onderwijzers) wat nie  sonder ’n slanery kan klasgee nie moet gerus maar ’n ander werk gaan soek want hulle is ongeskik vir onderwys in die 21^ste eeu.

Willie Botha: Dis hoogtyd dat die rottang (riet waar mee geslagen werd) teruggebring word in skole. As jy nie wil luister nie, moet jy voel. Dit het nog nooit skade gedoen nie!

Roy Leroux: Ek was hard gebliksem  op skool as ek stout was en ek het ’n ordentlike groot mens geraak.

De meeste mensen in de Zuid-Afrikaanse politiek zijn het erover eens: lijfstraffen zijn barbaars en zouden er niet meer mogen zijn. De praktijk is echter dat veel onderwijzers, mede door hun gebrekkige opleiding, niet in staat zijn orde te houden in de klas dan onder dreiging van lijfstraffen. Sommige onderwijzers lappen zelfs de wet aan hun laars en vinden het werken met lijfstraffen eenvoudiger dan allerlei alternatieven, die – volgens hen -  meer werk opleveren en minder effect sorteren. Deze benadering komt zelfs op scholen van betere kwaliteit regelmatig voor. Op scholen in arme wijken en in de townships, waar ouders natuurlijk ook veel minder op de hoogte zijn van de wet die lijfstraffen verbiedt, is het nog steeds alledaagse praktijk om voorover te buigen om een pak slaag in ontvangst te nemen….Wanneer een regeringsfunctionaris van het Departement van Onderwijs van Kwazulu-Natal verklaart voorstander te zijn van terugkeer van lijfstraffen en zelfs het hoofd van de school die haar eigen kinderen bezoeken, toestemming geeft (volkomen tegen de wet in) om hen, als ze dat verdienen, te slaan, is er natuurlijk wel wat aan de hand. Bijscholing van onderwijzers kost te veel geld en tijd en bij het uitblijven van deze bijscholing en het geven van suggesties voor alternatieve straffen, kun je eigenlijk de docenten niets verwijten, maar ligt het aan de regering dat de wet zo vaak overtreden wordt….

Bron: “Education’s gap between fair play and rough justice”   (Philippa Garson

Tenslotte: We hebben nogal wat cactussen in onze tuin die het hele jaar zomaar wat staan te staan, maar één dag in het jaar ……..

 

Zuid - Afrikaans woordenboek:

latswaaier = onderwijzer die gemakkelijk slaat

Dilemma !

Vorige keer schreven we over een één oudergezin, waarbij Jozef uiteindelijk gelukkig herenigd werd met zijn gezinnetje. Probleem opgelost. Maar nu zitten wij wéér met een probleem rond een één oudergezin: Tesca, ons twee-en-een half jaar oude Friese Stabij-teefje is tijdens haar loopse periode op avontuur geweest met een Bordercollie-reu. We hadden Tesca in Nederland nog niet laten steriliseren, omdat we de optie open wilden houden een keer een nestje Friese Stabijs  te fokken. Door onze verhuizing naar Zuid-Afrika is dat welhaast onmogelijk, want een Friese Stabij-reu vind je hier zelfs met een vergrootglas niet. Daarom hadden we besloten om Tesca hier toch maar te laten steriliseren. Toen Tesca twee weken geleden weer loops werd, heeft Sanja een afspraak gemaakt met de dierenarts. Na half december ligt heel Zuid-Afrika compleet stil vanwege de zomervakantie en daarom staat de ingreep gepland voor de tweede week van 2012. Maar nu zijn we ingehaald door de feiten. Eergisteren stond er een Bordercollie-reu vóór de poort en vóór wij goed en wel wisten wat er gebeurde, slaagde Tesca erin via de tuin van de buren te ontsnappen en “vliegenberg” waren ze allebei  Na een half uur vonden we ze in een nabij gelegen bos, waar ze druk bezig waren voor nageslacht te zorgen.

 Wij zitten nu wel met een dilemma: Laten we Tesca toch steriliseren, zodat we geen gezinsuitbreiding krijgen of wachten we de ontwikkelingen af en lopen er hier over enkele maanden wellicht. een aantal puppies  rond van een Bordercollie-vader (waar we verder geen gegevens van hebben wat betreft karakter, leeftijd, gezondheid, etc ) en een Friese Stabij-moeder . In Nederland wordt een dergelijke kruising door fokkers vaak toegepast met op stamboom, karakter, leeftijd en lichaamsbouw geselecteerde honden en dan levert het  meestal heel geschikte huisdieren op, maar of dat onder deze omstandigheden ook zal gelden ??? ).

Goede raad is duur.  We hebben nog ruim een week om een beslissing te nemen en we zullen jullie op de hoogte houden.

                                              

   Zuid-Afrikaans woordenboek

worshondjie = teckel

Eén oudergezin !

Ook al is Montagu een – voor Zuid-Afrikaanse begrippen – welvarend dorp met weinig criminaliteit en een tamelijk lage werkeloosheid, toch is er een gekleurde wijk waar nog veel armoede en drugsgebruik is en waar de alcohol rijkelijk vloeit. De zorg voor hun kinderen ontbreekt heel vaak, mede door het feit, dat de vaders hun vrouw en kinderen gewoonweg onverzorgd in de steek laten. Het aantal éénoudergezinnen overstijgt verre het aantal “complete” gezinnen.

Nu worden wij zelf ook geconfronteerd met een éénoudergezin. De vader is “vliegenberg”. Moeder en kind in een zorgelijke toestand achter latend. Wat is het geval: Kerstmis nadert  en voor Sanja is dat reden om de hele woonkamer te voorzien van kerstboom, slingers, verlichting, tafelkleden, kerstbloemstukjes, enz.  Aan mij de schone taak om de kerststal in te richten. Nadat ik me van mijn taak gekweten had, viel één ding uiterst duidelijk op. Jozef ontbrak ! De open plek in de stal naast de kribbe was opvallend leeg. Was de relatie met Maria stuk gelopen? Had Maria hem vanwege een drank- en/of drugsprobleem de deur gewezen? Zat hij nu ergens samen met een andere vrouw?

Gelukkig niet. De afwezigheid van Jozef had een heel andere reden. Toen de huizencrisis in Nederland steeds groter werd, deden er allerlei verhalen de rondte, dat Jozef kon helpen om je huis te verkopen.

( Wellicht was Jozef de  éérste  makelaar in de geschiedenis en had hij al begrepen, dat er met makelen méér te verdienen was dan met timmeren!)Maar als je van Jozef’’s  diensten gebruik  wilde maken, moest er wel een bepaalde strategie gevolgd worden. Jozef moest in de voortuin ingegraven worden en – héél belangrijk – met zijn hoofd naar beneden! Naarmate de tijd verstreek en ons huis maar niet verkocht werd, werd Sanja ongeduldig en deed een beroep op Jozef.

Die werd netjes in plastic gewikkeld en verdween ondersteboven in de Helmondse grond. Of het geholpen heeft zullen we wel nooit weten, maar in oktober 2010 verkochten we ons huis en gelukkig vergat  Sanja niet om de arme Jozef uit zijn uiterst oncomfortabele positie te bevrijden.

Alleen werd Jozef niet keurig herenigd met zijn gezin in de kerstdoos, maar kwam tussen allerlei andere spullen in verhuisdoos 287 terecht. Gelukkig is alles toch nog goed gekomen. Sanja wist de arme Jozef op te sporen en toen kon de goede man zijn rechtmatig plaatsje weer innemen. En zij leefden nog lang………………

Dat Jozef een man van deze tijd is, blijkt wel uit het feit, dat hij twittert ! Op Twitter staat het volgende bericht:  Jozef twittert  onder meer over zijn echtelijke ruzie met Maria over haar opmerkelijke zwangerschap, de voorbereidingen voor hun trip naar Bethlehem met hun ezel Vespa en het feit, dat Maria te veel bagage heeft ingepakt. Hij laat óók weten, dat zijn timmerbedrijf gesloten is tot 1 januari en dat hij zich zorgen maakt over wat hij moet vertellen als de Romeinen vragen of het kind wel het  zijne is !

                                              

                                               Zuid-Afrikaans woordenboek:

                                                  Alleenloper  =  vrijgezel

Aan alles komt een eind!

We hebben al vaker gezegd, dat het hier lekker begint te zomeren. Meestal ligt de dagtemperatuur ruim boven de 20 graden met regelmatig uitschieters boven de 30 graden. Dat betekent, dat de temperatuur van het zwembadwater langzaam maar zeker oploopt tot boven de 25 graden. Voor mij persoonlijk is dat nog veel te koud. Ik streef naar een watertemperatuur van boven de 38, maar Sanja’s moeder ( bijna 80jaar  !!) trok de (stoute) schoenen uit en haar badpak aan en zwom als allereerste in ons zwembad. Sanja’s vader en Sanja zelf bleven niet achter en even later zwommen zij gedrieën in de rondte. ( Jammer genoeg moest ik op de kant blijven om foto’s te maken!)

Het verblijf van Sanja’s ouders begint op een eind te lopen en daarom hebben we nog even een prachtige rondrit gemaakt Allereerst bezochten we “Wildebraam”, een bramenkwekerij waar we door de eigenaresse allerhartelijkst ontvangen werden en uitleg kregen over het maken van jam en likeur. Natuurlijk moest er van beide flink geproefd worden en met de nodige jampotjes en likeurflesjes en één bramenplantje in de kofferbak zetten we onze rondrit voort.

Op naar  Swellendam. In deze plaats is een Spar-supermarkt met een Nederlands hoekje: Senseo koffie, Bolletje beschuit, Unox rookworst, Venz hagelslag en nog meer van deze onmisbare lekkernijen!

Daarna reden we door de schitterende Tradouwpas naar het dorpje Barrydale waar we geluncht hebben en in een souvenirshop nog wat leuke voorwerpen ingeslagen hebben. Per slot van rekening moeten de koffers weer goed gevuld terug naar Nederland.

Afgelopen vrijdag moest mijn nieuwe heup voor het laatst gecontroleerd worden door de orthopeed. Na het maken en bekijken van enkele röntgenfoto’s en het nodige trek- en duwwerk aan mijn rechterbeen was de conclusie van Dr. Laubscher: Alles oké. Maar het duurt nog wel enkele maanden vóórdat alle spieren weer soepeltjes doen wat ze behoren te doen.

Tenslotte: Enige tijd geleden wijdden we een weblog aan woorden die zowel in het Afrikaans als in het Nederlands hetzelfde klinken , maar een heel verschillende betekenis hebben. Vorige week stond er een toepasselijk verhaal in onze krant ” De Burger”. Een Zuid-Afrikaan denkt  bij “flikker” aan een knipperlicht, terwijl het in Nederland een scheldwoord voor een homo is. Toen een Nederlands lid van een handelsdelegatie opmerkte, dat hij paarden fokte, keken de Zuid-Afrikaners elkaar bedenkelijk aan. Fokken betekent in Zuid-Afrika namelijk “fuck”, oftewel neuken!

Maar ook heel gewone woorden kunnen tot misverstanden leiden. Zoals het woordje ”amper”. Wat in Afrika ”amper gebeur het, het nie gebeur nie”. In het Nederlands betekent amper, dat het bijna niet gebeurd is, maar het is dus wél gebeurd. Als laatste voorbeeld: ’n Afrikaner die  “Verskoon mij”  zegt, bedoelt: “Het spijt me”. In Nederland denken we dan aan luiers en schone kleren!

   Zuid-Afrikaans woordenboek:

Kaalgat  =  naakt

Ledigheid is des duivels.....

Denk maar niet dat Sanja’s ouders –nu ze terug gekeerd zijn bij ons in Montagu- rustig in de zon zitten te genieten van het mooie weer. Nou, dat deden ze toch wel een beetje, maar er werden ook allerlei activiteiten gepleegd. Allereerst kwam de naaimachine weer op tafel en werden er een aantal tassen gemaakt voor het Hug a Baby project. Verder werd er bijna elke dag uitgebreid en vooral lekker gekookt in onze nieuwe keuken. Maar we hebben ook uitstapjes gemaakt. We maakten een mooie rit naar Pietersfontein, een minidorpje, zeer afgelegen maar in een prachtige omgeving van wijngaarden en abrikoosbomen. Eén abrikoosboer zal dit jaar een mindere opbrengst hebben, nadat schoonma  “eens een abrikoosje zag hangen”. Ook zagen we op deze tocht bijzondere succulenten. (Ja, hoor, daar zijn ze weer!) . Een paar soorten hadden we niet in onze tuin, maar nu wel! Op de terugweg stonden we plotseling oog in oog met een zebra, die net zo nieuwsgierig naar ons keek, als wij naar hem (of haar).

Nadat we donderdag Nederlandse kennissen Rinze en Christien met hun Friese Stabij Dieuwke  op bezoek hadden en ’s avonds zelf op de koffie gingen bij andere Nederlandse kennissen, Freek en Jennie, vertrokken we vrijdagmorgen al voor 9 uur naar Franschhoek. Dat is een leuke plaats, maar de rit er naar toe is werkelijk prachtig. Vooral het stuk van Villiersdorp naar Franschhoek is adembenemend! We hadden anderhalf uur uitgetrokken om alle winkeltjes van de hoofdstraat te bekijken, maar na 2 en een half uur waren we pas op de helft. Rammelende magen riepen ons tot de orde. We lunchten bij Rickety Bridge en genoten zowel van een heerlijke lunch als van de prachtige omgeving. Daarna hebben we nog een bezoek gebracht aan een souvenirshop met Zimbabwebeelden. Wij blijven zeer geïnteresseerd in deze beelden en hadden er bijna weer één gekocht voor R1800,00 (=€180,00). Tot we constateerden dat er echt een nul méér op het prijskaartje stond. Nog een paar foto’s gemaakt van het Huegenoten monument en toen weer die prachtige weg terug. Om half 6 waren we terug in Montagu, waar twee honden ons uitbundig begroetten. Sanja’s ouders lieten regelmatig onze honden uit en onderweg verzamelden zij allerlei takjes, droogbloemen, dennenappels, enz. Uiteindelijk hadden zij een flinke verzameling uit de natuur. Zij gingen hiermee aan de slag en met gebruikmaking van enkele decoratieve palmbladeren uit onze eigen tuin, ontstonden er ware kunstwerken, die een mooi plekje kregen op ons terras.



Kunst met een kleine K, maar wel erg mooi. Eerder deze week werd geconstateerd, dat de boiler in ons woonstel niet in orde was. Hij moest vervangen worden door een nieuw exemplaar. Dat gebeurde woensdag en nadat de loodgieters vertrokken waren, hadden we volop warm stromend water. Het was wel jammer, dat dit hete water via 4 lekkende knelkoppelingen in onze kleerkast stroomde. This is Afrika!

Zuid – Afrikaans woordenboek

Vuurhoutjie = lucifer