Tuinwerk.

Nu de binnenkant van ons huis grotendeels klaar is, willen we ook nog graag onze tuin aanpakken. Het is een tuin van bijna1800m², die destijds best mooi aangelegd is, maar die na al die jaren wel toe is aan een flinke opknapbeurt. Toen we in de Badstraat huurden, maakten we kennis met de overbuurman Peter Sinovich. Hij bleek een “landscaper”van beroep te zijn (tuinarchitect/ hovenier). Hij bood aan om een keer langs te komen, om ons te adviseren hoe we de tuin het beste zouden kunnen aanpakken. Nu was ik van plan om het tuinwerk helemaal zelf te gaan doen. Ik ben per slot van rekening de zoon van een hovenier en groene vingers heb ik ook. Nu wordt er in deze streek nogal uitbundig met grote en iets minder grote stenen gewerkt (klippen en klippies). De grote klippen wegen ongeveer 50 kilo en daarvan liggen er een honderdtal in onze tuin. De kleinere van 25 kilo daarvan hebben we er honderden in onze tuin. Helmonders hebben al niet zo’n sterke rug en toen Peter met een prachtig plan en ook nog eens met een alleszins redelijke “kwotasie” kwam, was de beslissing snel genomen. Twee dagen later begon hij met 5 man personeel aan de klus. Alle klippen werden door hen uit de borders gehaald. In twee dagen werd er -door klippen gewoon los te stapelen- een prachtige borderbegrenzing gebouwd. Met vakmanschap en goed gereedschap kom je een heel eind.

 

Ondertussen werden aan een andere zijde van de tuin alle planten verwijderd, werd 15 kuub grond aangevoerd en daarna werden uit de gehele tuin geschikte “sukkulenten “genomen en in de nieuwe verhoogde border geplaatst. (voor alle duidelijkheid: sukkulenten zijn geen Helmonders, maar vetplanten).

Bij een derde border was een tuinman twee dagen bezig om een begrenzingsmuurtje van klippen te metselen, compleet met twee toegangstrapjes.

Er is nu vier dagen aan onze tuin gewerkt en het gaat als een speer, maar toch is er nog minstens tien dagen te werken om alles helemaal op orde te hebben. Er moet nog een sproei-installatie aangelegd worden. Omdat water schaars en dus duur is, wordt dat een zgn. druppelsysteem. (komen we een volgende keer op terug). Verder moet er gras gelegd worden. Dat gaat anders dan in Nederland. Alle borders moeten de nodige compost krijgen. Onze Zimbabwebeelden moeten nog geplaatst worden en daarna volgt het aanplanten van de nodige bloeiende planten om flink wat kleur in onze tuin te krijgen. In een volgend weblog komen we zeker nog terug op onze droomtuin.

Zuid - Afrikaans woordenboek

graaf = schop

Recycling.

 Rita en Wim drukten/drukken ons meermalen op hat hart, dat we niets weg hoeven te gooien, omdat men hier alles kan  gebruiken. En dat hebben we de laatste maanden gemerkt.   Even een opsomming: onze verhuisdozen zijn door verschillende kennissen geleend voor hun aanstaande verhuizing. Het inpakpapier heb ik gebruikt, om de kinderen in Ashbury op te laten tekenen en schilderen. Een stuk van de vloerbedekking, die we verwijderd hebben,  is naar de school in Klaasvoogds gegaan. Ria en Wim Haisma hebben een stuk tapijt in hun personeelsruimte gelegd. Eric Zilverentant en zijn dochter Astrid hebben vloerbedekking en ondertapijt voor hun Wendy huisjes (tuinhuisjes)gereserveerd. De rest gaat naar onze huishulp en tuinman. Evenals de zes deuren, die we vervangen hebben. Onze hulp Evelgin en tuinman Simon willen er ieder twee en Sem, de timmerman heeft er al twee meegenomen. Ook de  oude klinken en sloten worden hergebruikt.  Zij hebben al wat planten uit de tuin meegenomen. Ook wil dominee Boesak wat vetplanten hebben en de moeder van Selistien Moses heeft vandaag wat planten opgehaald. Ook kon Selistien gordijnstof gebruiken om haar quilten te maken.

Jannie Moses was helemaal weg van de badkamertegeltjes.

Nu maar hopen, dat we ze er heel uit kunnen krijgen voor hem. Hij kreeg nog wat tuinornamenten, die we hier niet kunnen plaatsen, mee. Ze staan nu bij hen in de woonkamer!

Binnenkort gaan we onze keuken vervangen  en  zullen we delen van de oude keuken hergebruiken in het woonstel, de laundry en de personeelsruimte.

Leo gaf twee jaar geleden  zijn fleece jack aan een tuinman van Mallowdeen Gardens  en zag vorig jaar dat het jack nog steeds door Karel gedragen werd. Simon, onze huidige tuinman, is blij met de regenjas, die Leo kon missen. De oude handdoeken van Mallowdeen Gardens, worden nu gebruikt voor  de kansarme kinderen van het Nieuwe Horizon project in Ashbury. Evenals onze winterhandschoenen, oorwarmers,mutsen en shawls . Voor het dierenasiel SPCA in Ashton, hebben we nog wat hondenspeelgoed, dekens en een hondenborstel in de aanbieding. Al deze spullen hebben een tweede leven gekregen bij mens en dier, die het gelukkig nog goed kunnen gebruiken.

Zuid-Afrikaans woordenboek

kantgordyne = vitrage

De geschiedenis van Montagu.

Montagu werd gesticht in 1851 rond een boerderij “de Uitvlucht” van Pieter Swanepoel. Het dorp is vernoemd naar John Montagu, destijds koloniale secretaris van de Kaapprovincie. Hij heeft zich vanaf 1843 enorm ingespannen om het transport te verbeteren door een aantal openingen tussen de bergen te creëren,  waardoor rivieren een betere doorstroming kregen en wegen beter transport mogelijk maakten. Montagu was zelf  in 1851 aanwezig bij de onthulling van de naam van het dorp.

Korte tijd later vertrok hij ziek en ernstig verzwakt naar Engeland, waar hij in 1853 overleed. Na de naamgeving van het dorp werden een aantal “erven “ (kavels) verkocht aan kolonisten van de “Wagenmakersvallei”, uit de omgeving van Wellington. (Zouden de “roots”van onze “Magistrum - Jan” teruggaan naar Zuid Afrika???). Bouwmaterialen en landbouwproducten moesten met os en kar vervoerd worden door de enorm moeilijk toegankelijke Bainskloof. De route via Montagu, toen nog bekend onder de naam Agter Cogmans Kloof, was veel logischer maar in de 19^e eeuw was deze kloof een plek waar de Keisie en Kingna rivieren acht keer doorwaad moesten worden, om het dorp te bereiken. Er waren sterke paarden of ossen voor nodig en vaak strandde men met pech in de kloof. Een fatsoenlijke toegangsweg kwam er in 1877 toen Thomas Bain een tunnel maakte waardoor het dorp beter bereikbaar werd.

W.A.Joubert was de eerste burgemeester van de nieuwe gemeente. Zijn ambtswoning stond en staat nog steeds in de Langstraat en dit indrukwekkende huis werd in 1983 volledig in oude glorie hersteld. De eerste predikant van de Nederlands Hervormde Kerk was dominee Servaas Hofmeyr .Ook het onderwijs kwam op gang, met de aanstelling van de eerste leraar: dhr. Bernardus Keet. Het dorp groeide flink en in 1931 werd de hoofdweg door de kloof geasfalteerd en kwam de levering van elektriciteit op gang.

Er staan veel monumenten in Montagu.            

Een aantal daarvan zijn zgn. Cape Dutch huizen met rieten daken en karakteristieke dakgevels.

Montagu is prachtig gelegen tussen de indrukwekkende bergmassieven,

maar de beide rivieren en de -nog steeds- te nauwe doorgangen in de kloof, zorgen nog regelmatig voor overstromingen, die in 1981 en in 2008 zorgden voor enorme verwoestingen. Er is al zeer veel gedaan om de winterregens in te dammen, maar elk jaar weer zijn er grotere, dan wel kleinere overstromingen. Vandaar dat wij ons vestigden op een hoger gelegen deel van het dorp! Montagu is o.a. vanwege de mooie ligging aan de prachtige” Route 62” erg bij toeristen en bij emigranten in trek. In de 80-er jaren kende men de “Engelse golf”. In de 90-er jaren vestigden er zich nogal wat Duitsers en momenteel spreekt men wel van de “Nederlandse golf “.

Zuid - Afrikaans woordenboek:

car met afslaan kap = cabrio

Dagboek van een klusteam.

Er is alweer een week voorbij gevlogen en we hebben inmiddels heel wat afgeklust. Deuren en kozijnen zijn geschilderd. Sanja heeft onze bijna nieuwe gordijnen, die we uit Nederland meegenomen hebben, passend gemaakt voor de ramen van de slaap-en badkamers.    
        


Voor de woon- en eetkamer gingen we op zoek naar nieuwe gordijnen. Helaas is er in Montagu geen goed gesorteerde gordijnenwinkel. Daarvoor moesten we naar Worcester, zo’n 60 km van Montagu, waar we maandag op onderzoek uitgingen. We liepen allebei meteen naar een heel mooie stof en dachten al gauw geslaagd te zijn. Maar toen we het prijskaartje bekeken en ons realiseerden dat we 40 meter nodig hadden, hebben we toch maar even verder gezocht en konden gelukkig toch slagen.
We kregen zelfs "afslag"( korting)!
                                                                                    
Dinsdagmiddag bezochten we een keukenzaak, want we hebben besloten om onze huidige keuken toch maar te vervangen en de oude keuken te hergebruiken. Een nieuwe keuken kopen gaat hier echt anders dan in Nederland. Hier is het gebruikelijk dat de keukenman de kastjes zelf maakt, in de gewenste kleur spuit en monteert. Je wordt geacht alle apparatuur zelf te kopen en het inbouwen van koelkast, vaatwasser, oven etc. is hier nog niet algemeen gebruikelijk. In Kaapstad zijn de keukenzaken meer op Europees niveau en we daar gaan we zeker ook nog een offerte aanvragen!

Nu ons woonstel prachtige vloeren heeft gekregen, viel de flink afbladderende verf van de plafonds extra op. Hier moest duidelijk iets aan gebeuren en dus kwam de kwast weer tevoorschijn. De plafonds zijn echter dusdanig hoog, dat een gewoon keukentrapje niet voldoende bleek, maar we hebben het op z’n Zuid Afrikaans opgelost, al zullen we wel geen ISO 9000 normering krijgen voor deze oplossing en ook de arbeidsinspectie zal niet staan te juichen. Maar de plafonds zijn weer netjes, en daar ging het om.






De badkamer van het woonstel is duidelijk aan renovatie toe. Hier is sinds de 70-er jaren niet veel aan gedaan. Dus kwam woensdagmiddag een aannemer langs om ons een offerte (kwotasie heet dat hier) te geven. Ook hier is het weer gebruikelijk, om zelf alle materialen aan te leveren. Dus moeten we zelf douchewanden, toilet , badmeubel, vloer- en wandtegels, kranen etc. gaan kopen. We krijgen dus alleen en kwotasie voor het arbeidsloon. Voor de lieve som van R3850 (= iets meer dan 385 euro!!) wordt onze gehele badkamer gerenoveerd. Dat is uiteraard zonder de materialen, maar het is in onze Nederlandse ogen een schijntje.

Gisteren hebben we ook een eerste stap gezet wat betreft de herinrichting van onze tuin. Sanja wil graag een kruidentuin. En vorige week zaten we in Mc Gregor te lunchen, toen we een prachtige kruidentuin zagen, op de binnenplaats van het restaurant.

Dus heeft Sanja daarvan een foto gemaakt en kan Leo zijn metselgereedschap gaan zoeken.

Zuid Afrikaans woordenboek

kombuis  =  keuken

De “vloerskuurders” deel 2 en Harmonie: “De Nieuwe Horizon.”

We wonen nu drie maanden in Zuid Afrika en de dagen en weken vliegen voorbij. Muren schilderen, dozen uitpakken, meubels plaatsen en kamers inrichten. “Ons huis” begint echt ons thuis te worden. We genieten van elke dag en doen ook regelmatig verrassende ontdekkingen. Al eerder ontdekten we prachtig parket onder het tapijt van de slaapkamers. Eergisteren hadden we ons woonstel ( een gastenverblijf voor logees)helemaal leeg gemaakt en bij het verwijderen van de boekenkast ontdekten we weer prachtige hardhouten Meranti vloeren. Ongelooflijk dat Zuid Afrikaners massieve parketvloeren bedekken met tapijt! Dus hebben we de “vloerskuurder”maar weer gebeld en morgen hebben we een paar mooie houten vloeren erbij.

Tussen de bedrijven door gingen we op bezoek bij Nederlandse “zwaluwen”( mensen die meerdere keren per jaar pendelen tussen Nederland en Zuid Afrika en vaak in beide landen een huis hebben).Dit stel, Freek en Jenny Weelink, is erg actief voor liefdadigheidsorganisatie “De Nieuwe Horizon”. De organisatie probeert kansarme, (zeg maar gerust kansloze) kinderen, op te vangen. Sanja werkt één ochtend per week als vrijwilligster met deze kinderen. Zie ook een eerdere weblog. Toen we ’s avonds op bezoek waren, was ook ds. Regie Boesak aanwezig. Hij is de broer van de bekende ds. Alan Boesak en hij vertelde enthousiast over een nieuw project wat hij via “De Nieuwe Horizon” wilde opzetten. Voorgesteld werd om  een harmonieorkest op te richten voor jeugd tussen 12 en 19 jaar. Op meerdere plaatsen probeert men jongeren van de straat te houden door ze zinvolle activiteiten aan te bieden. In Mc Gregor, een dorpje 40 km. van Montagu, biedt men 25 jongelui, 3 avonden per week  muziekles en gratis gebruik van muziekinstrumenten. Na een intensieve leerperiode wordt er ook met enige regelmaat opgetreden. Zo’n activiteit wil “De Nieuwe Horizon”ook in Ashbury, een township bij Montagu, starten. Men heeft al een flink instrumentarium aangeschaft: een keyboard, grote en kleine trom, 2 trombones, 2 klarinetten,  2 trompetten en 5 saxofoons. Tussen neus en lippen door werd door de ds. en Freek even gemeld dat men nog enkele vrijwilligers zocht, die zo’n jeugdorkest organisatorisch zouden willen begeleiden en daarbij werd vooral steeds naar ons gekeken! Voordat we definitieve toezeggingen doen, wilden we wel eens zo’n orkest in actie zien. En dus reden we afgelopen zaterdag naar Ashton, waar we het orkest uit Mc Gregor zagen optreden.

Het lijkt ons best een zinvol, sociaal project en wellicht kunnen we in de toekomst de helpende hand bieden.

Gisteren vierde Sanja haar 1^e verjaardag in Zuid Afrika en we hadden daarvoor een aantal gasten uitgenodigd. Maar door het noodweer van woensdag waren alle toegangswegen, wegens de enorme watermassa , geblokkeerd. Uiteindelijk konden maar 2 gasten op visite komen. Wel ontving ze enorm veel lieve felicitatie mailtjes.

Zuid Afrikaans woordenboek

 doormekaar spul= chaos

De “vloerskuurders” komen!

Maandag 23 mei is voor ons de “grote dag”! We kunnen ons huurhuis aan de Badstraat verlaten en onze intrek nemen in ons nieuwe huis. We huurden dit huis gemeubileerd. Dus hoefden we alleen maar enkele persoonlijke bezittingen mee te nemen naar ons nieuwe adres wat slechts 1,5 km. verderop  in het dorp Montagu ligt. Een groot voordeel voor ons was het feit, dat we onze hele inboedel al hadden mogen opslaan in een leegstaand woongedeelte van ons nieuwe huis. We konden dit meteen gaan uitpakken. Gelukkig is bijna alles schadevrij aangekomen.

Enkele weken geleden ontdekten we, dat er hardhouten parket ligt onder het tapijt van de drie slaapkamers. Daarom hebben we een z.g. “vloerskuurder”in de arm genomen en op maandagmorgen was hij met enkele helpers al om 7.00 uur present.

In 2 dagen dacht hij klaar te zijn, maar dat werden er drie. De bitumen lijmlaag bleek na 71 jaar n.l. losgelaten te hebben. Alle parketblokjes kwamen door het schuren los te liggen en moesten stuk voor stuk opnieuw gelijmd worden.

Maar sinds woensdag 25 mei, hadden we werkelijk schitterende vloeren in onze slaapkamers. De “skuurders” lieten ons wel achter met een dikke oranje stoflaag, wat ons hele huis bedekte. Ondertussen hadden wij bepaald niet stil gezeten. Bij de verfwinkel hadden we 40 liter muurverf gehaald, want we wilden alle muren wat lichter van kleur maken. Alle muren moesten minstens 2x, sommige zelfs 3 of 4x geschilderd worden!

Maar we hebben wel eer van ons werk. Het wordt echt mooi. Gelukkig kregen we ook nog hulp van familie. Sanja en Rita, die kwam helpen met schilderen, hadden de eer, de eerste meubels in ons huis binnen te dragen.

Vanaf woensdag 31 mei slapen we in ons huis aan de De Kockstraat 4.. We denken nog een week nodig te hebben om alle kamers opgeknapt en ingericht te hebben. Daarna zullen we nog maanden bezig zijn om de rest te verfraaien en in de tuin te werken. We hebben onze eerste post al ontvangen op ons nieuwe adres, n.l. onze paspoorten met de tijdelijke verblijfsvergunning erin.

    

Zuid Afrikaans woordenboek:

punaise =  duimdrukker

De geschiedenis van de Afrikaanse taal:

Emigreren is een ingrijpende stap die vaak nog gecompliceerder wordt door een vreemde taal. In Zuid-Afrika – en dan met name in de Westkaapse provincie – valt dat enigszins mee,omdat de daar gesproken taal Afrikaans veel lijkt op het Nederlands. Hoe is dit gekomen?

Het Afrikaans is officieel weliswaar een heel jonge taal – pas in 1925 werd het een van de “amptelike” talen in Zuid-Afrika – in werkelijkheid bestaat het reeds enkele eeuwen. Men zou kunnen zeggen dat de geschiedenis van het Afrikaans al in 1652 begon, toen Jan van Riebeeck in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie een verversingspost aan de Kaap de Goede Hoop aanlegde. Samen met de matrozen en de ambtenaren van de VOC kwam het 17^e-eeuwse Nederlands naar de Kaap.

Dit Nederlands is aan de zuidpunt van Afrika een heel eigen leven gaan leiden, los van de ontwikkelingen in het moederland. Het werd de basis van een nieuwe taal: het Afrikaans.

De samenleving in de Kaapkolonie was een bonte mengeling van volken. Naast de blanke, Europese inwoners en de inheemse Hottentotten en Bosjesmannen (tegenwoordig samen Khoisan genoemd) waren er ook talrijke slaven ingevoerd uit Zuid- en ZuidoostAzie en uit West- en Oost-Afrika. Allen met hun eigen taal. Vooral het Maleis en Portugees had een grote invloed op het Nederlands. Later kwamen kolonisten in contact met andere zwarte volkeren zoals de Xhosas en de Zoeloes. Ook hun talen beïnvloedden het Nederlands.  Het Afrikaans bleef de eerste eeuwen slechts een omgangstaal, gebruikt door de boer in zijn contact met zijn arbeiders en tussen de slaven onderling. De officiële taal van het bestuur, de kerk en het onderwijs bleef het Nederlands.

Na de Britse overname van de Kaapkolonie in 1806 begon de Britse overheid een actief beleid om het Engels in te voeren als officiële eerste taal. Tegen deze politiek ontstond aan het eind van de 19^e eeuw verzet:

In 1875 werd het Genootskap van Regte Afrikaners in Paarl opgericht.

Dit wordt ook wel de Eerste Afrikaanse Taalbeweging genoemd. Het doel: het Afrikaans te verheffen van omgangstaal naar cultuur- en schrijftaal.

Aan het begin van de 20^e eeuw ontstond

de Tweede Afrikaanse Taalbeweging (1905-1933).

Deze speelde zich niet alleen af aan de Kaap, maar in heel het huidige Zuid-Afrika. Het gebied waar Nederlands en “Afrikaans” gesproken werd, was sinds het begin van de Grote Trek in 1834 enorm uitgebreid. In die jaren hadden immers groepen “Nederlandssprekende” boeren (Voortrekkers) de Kaapkolonie verlaten en onafhankelijke boeren-republieken in Transvaal en de Oranje Vrijstaat  gesticht. Hun spreektaal was in werkelijkheid al meer Afrikaans dan Nederlands. Na de Anglo-Boerenoorlog (1899-1902) kwamen deze gebieden onder Engels bewind. In 1910 werden de Kaapkolonie, Natal, Transvaal en Oranje Vrijstaat  samengevoegd tot de Unie van Zuid-Afrika met Engels als hoofdtaal. Het Afrikaans kreeg in 1925 bij Wet erkenning als tweede officiële taal. De afspraken werden vastgelegd in de zg. Wet op de Officiele Talen van de Unie.

Het Taalmonument in Paarl herinnert aan de ontstaansgeschiedenis van het Afrikaans.

 * Deze tekst is een vrije vertaling mijnerzijds uit  “de Taalgids voor de Nederlands sprekende toerist in Zuid-Afrika”  (geschreven door Dr. Veltkamp -Visser)

Zuid-Afrikaans Woordenboek:

Broeikasbaba = couveusekindje