"Die enigste manier om die verandering van plekname in Suid-Afrika te betwis, is om die hoogste hof in die land te nader". Dat zegt Johnny Mohlala van de Suid-Afrikaanse Raad vir Geografiese Name. De omzetting van z.g. "besmette plaatsnamen" blijft een moeilijke kwestie. 21 plaatsnamen in KwaZulu-Natal en de Oost-Kaap staan op het punt om officieel ingevoerd te worden. Oost-London wordt KuGompo-Stad, Graaff_Reinet Robert Sobukwe, Aberdeen heet voortaan Xamdeboo en Barkly-Oost is Ekhephini om er enkele te noemen. Mohlala zegt, dat de adviescommissie niet de correcte weg bewandeld heeft. Volgens eerder afgemaakte afspraken zou voorafgaand aan de definitieve beslissing een volksraadpleging gehouden moeten worden. Intussen is er al een petitie met 38.534 handtekeningen naar de Minister van Sport, Kunst en Cultuur gestuurd, maar daar is niets mee gebeurd.
Tegenstanders van de verandering zijn het er allemaal over eens dat het een geweldige verspilling van geld is en dat al dat geld beter aan infrastructuur, woningen, waterleidingen en rioleringen besteed kan worden. "
Inwoners wil veranderingen hê wat hul lewe gaan verbeter. Hulle wil nie hê dat al daai geld op 'n naamsverandering vermors word nie!" Er is nog slechts één mogelijkheid om de verandering tegen te houden en dat is de gaang naar het Consitutionele Hof. Rechters zullen moeten bepalen of de Minister teruggefloten gaat worden. Veel vertrouwen hebben de tegenstemmers daar echter niet in. Zij vrezen dat het onrechtmatige besluit genomen is en niet meer gaat veranderen. Laten ze een voorbeeld nemen aan Friesland. Daar verschijnen steeds meer tweetalige plaatsnaamborden. Die Friezen weten dat naamsveranderingen erg gevoelig liggen en met de tweetaligheid zijn voor- en tegenstanders tevreden !
De "Epic-Series" is een serie van 5 vreselijk zware mountainbike-wedstrijden, Rijders komen uit de hele wereld om aan deze serie van wedstrijden deel te nemen. De wedstrijden worden dit jaar verreden in de West-Kaap (Montagu), daarna volgen Kroatië, Andorra, Zwitserland en weer de West-Kaap (Stellenbosch). Deze week wordt de Cape-Epic-2026 verreden en die achtdaagse wedstrijd bestaat uit evenveel etappes. De tweede en derde etappe werden verreden in de omgeving van Montagu. 19 jaar geleden gebeurde dat ook al in onze omgeving, maar zo groots als deze keer was het niet eerder.
1450 Deelnemers rijden dagelijks in tweetallen over grotendeels gravelpaden afstanden van 80 tot 140 km. De tweetallen moeten bij elkaar blijven en de tijd van de laatste van elk tweetal telt voor de dagoverwinning. Om zo'n groot evenement tot een goed einde te brengen, is een gigantisch grote inspanning nodig en de sportvelden van de middelbare school waren tot de laatste meter gevuld met tenten, campers, eetgelegenheden, EHBO-posten en fietsreparatieplekken. Gestart werd er elke ochtend omstreeks 07.00 uur, waarna als eerste de " elite-rijders" op pad gingen voor routes die 4 tot 6 uur duurden.
Helicopters volgden de rijders gedurende de hele afstand en op Youtube kwam er elke dag een urenlang verslag met spectaculaire beelden. Woensdagochtend vertrok het hele gezelschap voor een vervolgroute van Montagu naar Greyton, waarna uiteindelijk zaterdag en zondag de slot-etappes volgen nabij Stellenbosch. Rijders en hun fietsen hebben het erg zwaar te verduren op de slechte en stoffige paden en de lekke banden, afgelopen kettingen en beschadigde versnellingsnaven waren schering en inslag. Om van heel dichtbij zo'n internationaal gebeuren mee te maken, was voor mij en heel veel anderen bijzonder interessant. Als er nog ooit een herhaling komt in Montagu, zal ik dat dan nog meemaken ?
Nederlandse en Afrikaanse woorden hebben veel overeenkomsten, maar dat is niet altijd zo en ook hebben ze niet altijd dezelfde betekenis. Er zijn voorbeelden te over, maar een ingezonden brief in "Die Burger" geeft nog eens goed aan hoe de betekenis verschillend is en bij ons ook nogal eens vreemd overkomt. De schrijver stoort zich aan het woord "gemorskos", ook wel "afval" genoemd. Beide woorden hebben in het Nederlands een negatieve betekenis. Gemors = geknoei en afval gooien we in de vuilnisbak. Hier staat bij menig restaurant "afval" op de menukaart en het gerecht dat je dan geserveerd krijgt, is niet bedoeld om weg gegooid te worden.
Het is een traditioneel Zuid-Afrikaans gerecht meestal gemaakt van maag en darmen van schapen of lammeren, geserveerd als stoofpot Ondanks de naam die in het Nederlands anders doet vermoeden, is het een gewaardeerde, hartige delicatesse in de Zuid-Afrikaanse keuken. De schrijver van de ingezonden brief vindt "kitskos" een veel beter woord. Dat is uit het Engels overgenomen, maar dat vinden Nederlanders nu ook niet bepaald een positief woord. Kits wordt ook wel "overgeefsel" genoemd in Zuid-Nederland. Of het nu gemorskos, afval of kitskos is, mijn keuze zal het nooit zijn. Geef mij maar een frietje met frikandel !
Afrikaans woordenboek:
Hou jou besig met jou eie boerdery = Bemoei je met je eigen zaken
Geen opmerkingen:
Een reactie posten