" Taxigeweld "

Zuid-Afrika had tot 1994 een goed onderhouden en uitgebreid spoorwegsysteem en er reden ook behoorlijk veel bussen, maar de ANCregering heeft niets uitgegeven aan onderhoud. Eerst vielen de treinen uit. Daarna werden de koperen bovenleidingen gestolen en vielen er steeds meer verbindingen weg. Momenteel rijden er nog goederentreinen van Kaapstad naar Johannesburg en Pretoria. Om werk te scheppen werden overal taxibusjes ingezet om mensen te vervoeren. Er kwamen er zoveel, dat er afgebakende gebieden ingesteld moesten worden welk busje waar passagiers mocht vervoeren en toen ontstonden er problemen. Er kwamen illegale taxichauffeurs en er ontstonden oorlogen (met doden) tussen rivaliserende taxigroepen. Chauffeurs zonder rijbewijs en rijdend in vervoermiddelen zonder verplichte keuring en met ernstige gebreken veroorzaken ongelukken bij de vleet. Door hun haast wordt er veel te hard en onverantwoord gereden met heel vaak dodelijke slachtoffers. Ook houlden veel chauffeurs zich niet aan de regel van maximaal 12 of 16 personen in hun bussen. Ernstige ongelukken met taxibusjes gebeuren dagelijks en in het hele land.

Hoe de dagelijkse reis voor duizenden schoolkinderen een dodelijke gok is geworden:

Op de site van de "Daily Maverick" is het volgende te lezen: "De recente botsing in Vanderbijlpark tussen een minibusje en een vrachtwagen, waarbij 14 jonge levens verloren gingen, heeft de dodelijke kloof blootgelegd tussen de Zuid-Afrikaanse wetgeving voor schoolvervoer en de chaotische realiteit op de wegen. Maandagochtend pakte Mmaki Josephine Mokhobo een lunchpakket in voor haar dochter, zoals ze al talloze keren eerder had gedaan. Ze zag haar dochter, Bokamosa Mokhobo, een leerlinge van groep 8, de deur uitlopen en toen zei ik tegen haar: 'Dag, dag schat, tot later'," Ze zou eigenlijk met het openbaar vervoer gaan, maar vanwege wat er nu in onze samenleving gebeurt, vertrouwde ik op het schoolvervoer, omdat het haar van de poort van haar huis naar de schoolpoort zou brengen en weer terug, dus op die manier was ze veilig." "Ik vertrouwde er met heel mijn hart op dat die chauffeur mijn kind naar school zou brengen en weer terug. Helaas is dat niet gebeurd, en dat doet me zo'n pijn. Ik ben er kapot van" zei Mokhobo.

Volgens de eerste informatie probeerde de minibus die leerlingen naar school vervoerde op de snelweg in te halen voordat hij tegen de vrachtwagen botste. De impact was catastrofaal. De man aan wie het leven van de kinderen was toevertrouwd, de 22-jarige chauffeur Ayanda Dludla, die de crash met slechts lichte verwondingen overleefde, verscheen donderdagochtend kort voor de rechter in Vanderbijlpark. Hij wordt beschuldigd van 14 moorden, rijden zonder beroepsrijbewijs, rijden in een voertuig zonder vergunning en roekeloos en nalatig rijden. Dludla trok zijn verzoek om borgtocht in en de zaak werd uitgesteld tot 5 maart.

Dodelijk verschil: Op papier is het systeem van de wetgeving omtrent het leerlingenvervoer robuust. De belangrijkste wettelijke basis voor deze dienst is de National Land Transport Act van 2009. Volgens deze wetten is de overheid verplicht om gesubsidieerd vervoer te bieden aan leerlingen die op basis van specifieke criteria in aanmerking komen. Om legaal leerlingenvervoer te kunnen aanbieden, moeten chauffeurs en eigenaren zich aan strikte regelgeving houden. Elke exploitant moet een geldige exploitatievergunning hebben en chauffeurs moeten een professioneel rijbewijs met categorie "P" (personenvervoer) bezitten. Voor deze vergunning moet de chauffeur minimaal 21 jaar oud zijn en een antecedentenonderzoek ondergaan. De veiligheidsnormen voor voertuigen voor leerlingenvervoer zijn streng. De Nationale Wegenverkeerswet stelt dat het illegaal is om leerlingen achterin een pick-up of bestelbus te vervoeren. Erkende voertuigen voor leerlingenvervoer moeten elke zes maanden een keuring ondergaan en moeten voor elke passagier een functionerende veiligheidsgordel hebben. Bovendien is overbelading een strafbaar feit. 

Ondanks beleid en wetgeving gericht op het waarborgen van de veiligheid van leerlingen, kampt de Zuid-Afrikaanse sector voor leerlingenvervoer met aanhoudende problemen. Een studie uit 2025 merkte op dat een systemisch falen binnen de sector roekeloos rijden en het gebruik van ongeschikte voertuigen had genormaliseerd, waardoor leerlingen een ernstig risico lopen op letsel of overlijden. De sector wordt geplaagd door het gebruik van ongeschikte voertuigen, zoals pick-ups, die vaak betrokken zijn bij dodelijke ongelukken als gevolg van overbelading en een gebrek aan veiligheidsvoorzieningen zoals veiligheidsgordels. Deze operationele onregelmatigheden  worden verergerd door chauffeurs die vaak de verkeersregels negeren, wat leidt tot een hoog aantal  verkeersongelukken. Om deze crises op te lossen, is een strengere wetshandhaving, betere financiering voor infrastructuur en een grondige screening van chauffeurs noodzakelijk. Het simpelweg straffen van de chauffeur is onvoldoende. De dood van de 14 leerlingen mag niet voor niets zijn en de overheid moet strenge normen invoeren en handhaven om ervoor te zorgen dat voertuigen verkeersveilig zijn en chauffeurs gekwalificeerd.

Het menselijke drama: Terwijl politici beleidsherzieningen bespreken en rechtbanken zich buigen over doodslagzaken, worden de ware kosten van de crisis gevoeld in de stilte van huizen. De moeder die een chauffeur vertrouwde om haar dochter van deur tot deur te brengen, heeft nu alleen nog de herinneringen aan een levendig meisje dat dol was op dansen. "Ze was een vrolijk en liefdevol persoon," herinnert Mokhobo zich. "We lachten altijd samen. Zo zal ik haar altijd herinneren." Totdat de "grijze markt" van particulier vervoer streng wordt gereguleerd, zullen duizenden Zuid-Afrikaanse ouders elke ochtend hetzelfde risico blijven nemen, in de hoop dat hun "tot ziens" geen definitief afscheid is." Aldus een artikel in the Daily Maverick !

Afrikaans woordenboek:

Dit is 'n groot kooksel vir 'n klein potjie  =  Dit is moeilijk om te geloven