"Sinistromanie"

Sinistromanie is de wetenschappelijke term voor linkshandigheid. "Sinister is Latijn voor links, maar ook "van de duivel bezeten". De Dikke van Dale omschrijft sinister als volgt: "waarvan men niets goeds verwacht" en ook onheilspellend, snood, griezelig en somber. Freelance-journalist Bun Booiens schreef in de zaterdagkrant een artikel over Linkshandigheid. "Donderdag die 13de Augustus is die dag wanneer linkshandiges - omtrent 10 % van die bevolking - hul  uniekheid en andersheid vier. Pas sinds enkele decennia worden linkshandigen als creatief en zelfs als slimmer beschouwd dan de overigen. Door de eeuwen heen werden ze zelfs als vreemd of zelfs van de duivel bezeten beschouwd. In 1903 verklaarde de Italiaanse dokter in de criminologie Cesare Lombroso dat linkshandigen van nature misdadig en onbetrouwbaar zijn. Linkshandigheid was volgens Lombroso  het onderliggende kenmerk van de meest ongure karakters van de mensheid. Overal begonnen scholen ermee om kinderen te dwingen om met de rechterhand te schrijven. Iets, wat tot in de jaren 70 voortgezet is. (ik spreek uit ervaring). De Amerikaanse psycho-analist Abram Blaau beweerde in 1946, dat linkshandige kinderen negatief, onbuigzaam, rebels en zelfs pervers zijn. De Brit Cyril Burt, in zijn tijd de invloedrijkste opvoedkundig psycholoog, noemt ze onhandig, lomp en stijfkoppig. Al in 1913 heeft een Amerikaanse psycholoog gewaarschuwd, dat kinderen - vooral jongens - die gedwongen werden om om te schakelen naar rechtshandigheid, veelvuldig gingen stotteren. Iets, wat later overigens tegengesproken werd. 

Dezer dagen zijn een schaar, een blikopener en nog wat gereedschappen lastig voor de linkshandigen. Schrijven - vooral destijds met vulpennen - zorgde voor vieze vlekken, maar dat probleem is welhaast verdwenen, want wie - behalve ik - schrijft er nog met pen? Bun Booiens eindigt zijn artikel zo: " Ultraklankbeelde (echo's) wys dat één uit elke 10 baba's in die baarmoeder op hul linker- eerder as regterduim suig. Hulle word gewoonlik linkshandige kinders." Erg positief klinkt dit allemaal niet. Is het dan allemaal kommer en kwel voor de 10 % minderheid van de mensheid? Volgende keer blijkt er toch ook wel iets positiefs aan linkshandigheid te zitten !

                                                             

Vorige week kwam het nogal platvloerse en dubbelzinnige gezegde "Een roggemijt dekken" ter sprake. De schrijfwijze "mijt" heeft natuurlijk niets te maken met het woord "meid", maar die suggestie wordt wel gewekt. Met onze Nederlandse buurman Eric, die al bijna 60 jaar in Zuid-Afrika woont maar nog steeds erg geïnteresseerd is in de Nederlandse taal, had ik tijdens een vrijdagse wandeling een gesprek over de verschillende betekenissen van het woord "meid". Bij het raadplegen van meerdere woordenboeken werd duidelijk dat dit woord zowel een positieve als een negatieve lading kan hebben. De "Dikke van Dale" geeft een positieve en negatieve uitleg. Positief is bijvoorbeeld "een vrolijke meid, een jonge meid en ach meid toch". 

Negatief is echter: hoer, losbandig vrouwspersoon. Het Afrikaans-Nederlands woordenboek ANNA omschrijft meid zo: "Rassistiese naam vir 'n  bruin/swart (werks-)vrou. Hier die woord word as rassisties en uiters kwetsend ervaar". Positief is in het Afrikaans: "meisiekind" (jong meisje), maar "meisiemens" heeft echter een negatieve betekenis: 'n verwaand, vervelend mens !

Tenslotte:

Nu mensen wereldwijd vanwege corona-maatregelen ingeperkt zijn, wordt er veel meer aan sportieve activiteiten gedaan. Fietsen, joggen en wandelen gebeurt veel meer dan in de pré-coronatijd. Zelf besteed ik aardig wat tijd aan lopen. Dat gebeurt meestal hier in de directe omgeving en via een kennis kwam ik in contact met een loopgroep, die al jaren lang wekelijks een uitdagende tocht organiseert. De naam van deze actievelingen: "Montagu Mountain Meanders" . Sinds maandag maak ik ook deel uit van deze groep en op mijn eerste tocht met een tiental  lopers ondernamen we een tocht naar het fort in de Cogmanskloof met aansluitend een voortzetting door het Keurkloof gebied. Voor een deel was het gemakkelijk en ontspannen lopen in tamelijk vlak terrein, maar met name het pad naar het fort was smal, bezaaid met flinke stenen en een steile diepte aan één kant. In twee uur en 15 minuten liepen en klauterden we bijna acht kilometer. Een bijzonder interessante onderneming, die vraagt naar méér. Volgende week ben ik weer present !

Afrikaans woordenboek:

'n welversnede pen hê  =  goed kunnen schrijven